Beata Mońka: W nowym roku akademickim na WSNE rusza nowy kierunek studiów: projektowanie w sektorach kreatywnych. Dla kogo są te studia?
Dr. hab. Katarzyna Marcol, prof. UŚ: Dla osób, które nie muszą już teraz wiedzieć, jaki zawód chcą wykonywać za dziesięć lat, ale wiedzą, że chcą nauczyć się: rozumieć problemy, pracować z ludźmi, tworzyć rozwiązania i dzięki temu mieć wpływ na rzeczywistość. To mogą być osoby zainteresowane kulturą, sztuką, biznesem, technologią, działaniami społecznymi czy organizacją projektów. Ważna jest otwartość i gotowość do pracy z różnymi ludźmi i problemami. Dobrze, żeby w ich głowach pojawiło się pytanie: Co mogę zrobić inaczej? Studia pomogą przekuć tę ciekawość w konkretne kompetencje.
Czego będą uczyć się osoby studiujące na nowym kierunku?
Przede wszystkim tego, jak rozumieć problemy i jak szukać dla nich możliwie najlepiej dopasowanych rozwiązań. Nie chodzi o zaprojektowanie konkretnego produktu, bo projektowanie może dotyczyć też usługi, systemu, sposobu organizacji pracy, doświadczenia użytkownika, a nawet rozwiązań społecznych czy publicznych. Dlatego o wiele ważniejszy jest proces: od zauważenia potrzeby, przez zrozumienie problemu, poznanie ludzi, których on dotyczy, zebranie informacji, stworzenie możliwych rozwiązań, po ich prototypowanie, testowanie i poprawianie. Chcemy rozwijać umiejętność zadawania właściwych pytań. Można nauczyć się obsługi konkretnego narzędzia, programu czy technologii. Ale te narzędzia będą się zmieniały. Znacznie ważniejsza jest umiejętność rozpoznania sytuacji, zadania właściwego pytania, zebrania informacji, współpracy z innymi i zaprojektowania odpowiedzi adekwatnej do sytuacji. Służą do tego konkretne metody i narzędzia, których nauczą się studenci i studentki nowego kierunku. Będą mogli je potem wykorzystać w różnych wyzwaniach, nie tylko w sektorach kreatywnych, ale biznesie czy administracji jako moderatorzy zmian.
Można powiedzieć, że studia nie będą przygotowywały do jednego zawodu, a wyposażały w szersze kompetencje poszukiwane na rynku pracy w przyszłości?
Chodzi o wyposażenie absolwentów w kompetencje, które pozwolą im odnajdywać się w różnych sytuacjach zawodowych. Raport „Future of Jobs 2025” Światowego Forum Ekonomicznego wskazuje, że do 2030 roku zmieni się niemal 40 procent kluczowych umiejętności wymaganych w pracy. Wśród najważniejszych kompetencji wymieniane są m.in. myślenie analityczne, odporność i elastyczność, przywództwo i wpływ społeczny oraz myślenie kreatywne. Coraz większe znaczenie mają także myślenie systemowe, praca w zespole, uczenie się przez całe życie i kompetencje technologiczne. Dlatego tak ważne jest nauczenie się rozumienia zmiany i aktywnego reagowania na nią – umiejętność przejścia od zauważenia problemu do świadomego działania. To daje poczucie sprawczości.
Wspomniała Pani Dziekan o uczeniu się rozumienia zmiany i aktywnego reagowania na nią. Jak studia będą do tego przygotowywać?
Chcemy przygotowywać absolwentów, by nie tylko odnajdowali się w istniejących strukturach, ale przede wszystkim potrafili inicjować zmiany, prowadzić projekty i współpracować z innymi przy rozwiązywaniu złożonych problemów. Dlatego stawiamy na tu takie kompetencje jak współpraca, komunikacja, prowadzenie procesów, przywództwo, analiza potrzeb czy praca zespołowa. Zależy nam, żeby nasi absolwenci dobrze radzili sobie w czasach zmiany i niepewności. Tym bardziej, że niepewność nie musi oznaczać braku możliwości działania. Możemy nauczyć się działać wtedy, kiedy nie mamy wszystkich odpowiedzi. Potrzebujemy do tego ciekawości, wyobraźni, analizy, współpracy, odwagi do testowania różnych możliwości i gotowości do zmiany własnego rozwiązania.
Nowy kierunek stawia też na praktyczne doświadczenie. Osoby studiujące na nowym kierunku będą projektować rozwiązania dla realnych potrzeb wybranych instytucji lub firm.
To jeden z bardzo ważnych elementów tego kierunku. Nie chcemy, żeby projektowanie kończyło się na ćwiczeniu wykonywanym tylko na potrzeby zaliczenia. Studenci i studentki będą pracować nad realnymi wyzwaniami, poznawać potrzeby konkretnych organizacji i ich odbiorców, współpracować w zespołach i tworzyć rozwiązania, które mogą mieć praktyczne zastosowanie. Program przewiduje także praktyki i zajęcia terenowe, a jednym z jego wyróżników są projekty przygotowywane dla organizacji działających w sektorach kreatywnych. Trzeba pamiętać, że proces projektowania zakłada uczenie się poprzez testowanie – sprawdzanie, wyciąganie wniosków i udoskonalanie zaproponowanych rozwiązań. To ważna kompetencja, szczególnie tam, gdzie warunki szybko się zmieniają.
Nie zapominajmy o sektorach kreatywnych…
Są bardzo ważnym środowiskiem, w którym można wspomniane wcześniej kompetencje rozwijać i wykorzystywać. Kultura, sztuka i sektory kreatywne są obszarami, w których bardzo często trzeba łączyć różne perspektywy: społeczną, kulturową, technologiczną i biznesową. Chodzi o umiejętność projektowania rozwiązań, a ta jest potrzebna w bardzo wielu branżach. Przy okazji chciałabym też przywołać dane z raportu Komisji Europejskiej „Unleashing the potential of the cultural and creative industries” z 2025 roku, który podaje, że sektory kultury i kreatywne odpowiadają za około 3,95% wartości dodanej gospodarki UE. To około 8 mln miejsc pracy i około 1,2 mln firm w Europie.
Podkreślenia wymaga jeszcze jedna kwestia. Nie jest to przypadek, że kierunek powstał właśnie w Cieszynie.
Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego ma w Cieszynie wieloletnie doświadczenie w kształceniu w obszarach sztuki, nauk o kulturze i edukacji. To bardzo ważne zaplecze dla kierunku, który łączy kreatywność z kompetencjami społecznymi, organizacyjnymi i projektowymi. Cieszyn jest miejscem, w którym te różne obszary spotykają się w naturalny sposób. Studenci mają dostęp do środowiska artystycznego, instytucji kultury, pracowni i całej infrastruktury Kampusu Cieszyn.
Podsumowując naszą rozmowę – nowy kierunek to dobra opcja dla osób, które chcą nauczyć się nie tylko dostosowywać do zmian, ale także świadomie je projektować…
Nie wiemy, jakie problemy będziemy rozwiązywać w przyszłości. Możemy jednak nauczyć się jak szukać rozwiązań i wprowadzać zmiany. Potrzebne będą osoby, które potrafią zrozumieć problem, zobaczyć zależności, współpracować, zaproponować rozwiązanie i sprawdzić, czy rzeczywiście działa. Bezcenni będą ludzie, którzy nie boją się pytania: co możemy zrobić inaczej? I potrafią poszukać na nie odpowiedzi.
Rozmawiała: Beata Mońka, SpinART
——————————————————-
projektowanie w sektorach kreatywnych
zapisy do 26 września 2026:
https://irk.us.edu.pl/pl/offer/SW-2026-Z/programme/W6-S1PK25/?from=field:PK
informacje o kierunku:
https://us.edu.pl/wydzial/wsne/strona-kierunku-projektowanie-w-sektorach-kreatywnych/
osoba do kontaktu:
Aleksandra Brudny
aleksandra.brudny@us.edu.pl
tel. 33 8546377
