4 marca 2026 roku ukazała się najnowsza książka prof. dr hab. Marty Tomczok – Blizny. Krajobrazy po przemyśle. Publikacja poświęcona jest skutkom powojennego uprzemysłowienia Polski oraz jego długofalowemu wpływowi na krajobraz i społeczności lokalne.
Autorka analizuje proces intensyfikacji badań geologicznych po 1945 roku oraz rozwój przemysłu wydobywczego i energetycznego, związany z odkryciem złóż węgla brunatnego, miedzi i siarki. Budowa kopalń i elektrowni – takich jak Kopalnia Węgla Brunatnego Turów oraz Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów – wiązała się z przekształcaniem znacznych obszarów kraju. W konsekwencji część miejscowości została zlikwidowana lub znacząco ograniczona. W książce przywołane są m.in. Opolno i Rybarzowice na Łużycach, Kazimierz Biskupi i Pątnów w regionie konińskim, Bogomice i Rapocin pod Głogowem, a także Piaski i Wola Grzymalina w województwie łódzkim.
Blizny dokumentują zmiany środowiskowe i społeczne: wysiedlenia mieszkańców, przekształcenia rzek i lasów, powstawanie wyrobisk, zwałowisk oraz terenów zdegradowanych ekologicznie. Książka łączy perspektywę badawczą z elementami reportażu terenowego. Autorka odwiedza opisywane miejsca, rozmawia z ich dawnymi mieszkańcami i analizuje pamięć o utraconych krajobrazach.
