Monika Pakura
Monika Schab
W dniach 25–26 lipca 2026 roku na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbyła się II Międzynarodowa Konferencja Logopedyczna Many Voices on Stuttering and Cluttering / Wielogłos o jąkaniu i giełkocie. Wydarzenie zgromadziło badaczy, logopedów, terapeutów, studentów, osoby z doświadczeniem jąkania i giełkotu oraz ich rodziny z Polski i z zagranicy. Organizatorami konferencji były Centrum Badań nad Jąkaniem i Giełkotem Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Fundacja Centrum Logopedyczne w Katowicach. Spotkanie odbyło się w formule hybrydowej, umożliwiającej udział zarówno stacjonarny, jak i zdalny. Hasło przewodnie konferencji – Many Voices („wielogłos”) – odzwierciedlało jej nadrzędną ideę, którą było stworzenie przestrzeni do dialogu między różnymi perspektywami dotyczącymi jąkania i giełkotu: naukową, kliniczną, edukacyjną oraz – co szczególnie istotne – perspektywą osób z doświadczeniem jąkania lub giełkotu.
Światowi eksperci o współczesnych kierunkach badań i terapii
Program konferencji obejmował wykłady uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych specjalizujących się w problematyce jąkania i giełkotu. W gronie zaproszonych prelegentów znaleźli się przedstawiciele ośrodków naukowych oraz organizacji z wielu krajów, m.in. ze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Belgii, Niemiec, Libanu, Holandii i Polski. Wykłady wygłosili m.in. Courtney Byrd, Sharon Millard, Katarzyna Węsierska, Kurt Eggers, Susanne Cook, Kirsten Howells, Selma Saad Merouwe, Mandy Rodstrom, Victoria Tumanova oraz Martine Vanryckeghem. Tematyka wystąpień koncentrowała się wokół współczesnych sposobów rozumienia jąkania i giełkotu, wspierania dzieci oraz ich rodzin, znaczenia temperamentu, neuroróżnorodności i dwujęzyczności, a także wielowymiarowej diagnozy i terapii.
Od wyników badań do praktyki
Jednym z głównych założeń konferencji było stworzenie przestrzeni do dialogu pomiędzy środowiskiem naukowym a praktyką kliniczną. Obok wykładów plenarnych program obejmował sesje Research Shorts, mini seminaria oraz wystąpienia poświęcone prezentacji aktualnych wyników badań, doświadczeń klinicznych i kierunków dalszych poszukiwań naukowych. Zróżnicowana formuła spotkań sprzyjała wymianie wiedzy i doświadczeń pomiędzy badaczami, praktykami oraz osobami z doświadczeniem jąkania i giełkotu. Szczególny nacisk położono na możliwości wykorzystania wyników badań naukowych w praktyce logopedycznej oraz na dostosowanie proponowanych rozwiązań do rzeczywistych potrzeb osób korzystających ze wsparcia logopedycznego.
Panele dyskusyjne – spotkanie różnych perspektyw
Szczególne miejsce w programie konferencji zajęły panele dyskusyjne zrealizowane w ramach projektu finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w programie Nauka dla Rozwoju Społeczeństwa. Ich celem było wzmacnianie współpracy pomiędzy środowiskiem naukowym a praktyką kliniczną oraz podkreślenie znaczenia różnorodnych źródeł wiedzy i doświadczeń w rozwoju współczesnej logopedii. Dwa pierwsze panele, zatytułowane Many Voices, Shared Insights: Bridging Expertise and Experience in Speech Therapy. Professional and research perspectives oraz Bridging Expertise and Experience in Speech Therapy. Consumer and supporter perspectives, poświęcono perspektywie ekspertów oraz osób korzystających ze wsparcia logopedycznego. Kolejne dwa panele odbyły się w języku polskim. Panel Wielogłos w logopedii – perspektywy osób i rodziców dzieci z doświadczeniem jąkania i giełkotu umożliwił wysłuchanie doświadczeń osób z osobistym doświadczeniem jąkania oraz rodziców dzieci jąkających się. Z kolei panel Wielogłos w logopedii: Eksperci mają głos stał się przestrzenią do dyskusji nad współczesnymi kierunkami rozwoju polskiej logopedii oraz sposobami przygotowywania przyszłych logopedów do pracy w zawodzie.
Studenci i młodzi badacze
Istotnym elementem konferencji była również prezentacja dorobku naukowego studentów i młodych badaczy. Dwie sesje posterowe stworzyły przestrzeń do zaprezentowania wyników prowadzonych badań oraz bezpośredniej wymiany doświadczeń i dyskusji naukowej. W celu wyróżnienia szczególnie wartościowych projektów badawczych oraz wspierania rozwoju młodych naukowców zajmujących się problematyką jąkania i giełkotu przyznano nagrodę Best Student Poster Award, ufundowaną przez Florence Myers Fund oraz Fundację Centrum Logopedyczne. Laureatką tegorocznej edycji została Julia Leonik za poster pt. Implementing the CARE Model: Speech-Language Therapists’ Perspectives on Stuttering-Affirming Practice, przygotowany pod kierunkiem mgr Joanny Szymczakowskiej.
Nagroda im. ks. Stanisława Wilczewskiego
Podczas konferencji odbyła się również uroczystość wręczenia V Nagrody im. ks. Stanisława Wilczewskiego, przyznawanej osobom szczególnie zasłużonym dla rozwoju logopedii oraz działań na rzecz osób z doświadczeniem jąkania. Laureatką tegorocznej edycji została Zenobia Bogdanowska – polska logopedka od wielu lat związana z pracą z osobami jąkającymi się. Wyróżnienie stanowi wyraz uznania dla jej wieloletniej działalności zawodowej oraz podejścia terapeutycznego opartego na wzajemnym szacunku, życzliwości i akceptacji. W swojej pracy uwzględnia ona nie tylko potrzeby osób korzystających ze wsparcia logopedycznego, lecz także znaczenie rodziny i środowiska komunikacyjnego jako integralnych elementów procesu terapeutycznego.
Wspólnota wielu głosów
II Międzynarodowa Konferencja Many Voices on Stuttering and Cluttering / Wielogłos o jąkaniu i giełkocie stanowiła przestrzeń wymiany wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk oraz sprzyjała nawiązywaniu i rozwijaniu współpracy pomiędzy środowiskiem naukowym, praktykami, studentami oraz osobami z doświadczeniem jąkania i giełkotu. Jej szczególną wartością było stworzenie forum dialogu, w którym perspektywa badawcza i kliniczna spotykała się z doświadczeniami osób bezpośrednio związanych z omawianą problematyką. Idea „wielogłosu”, obecna zarówno w programie konferencji, jak i w towarzyszących jej dyskusjach, podkreślała znaczenie współpracy, wzajemnego uczenia się oraz uwzględniania różnorodnych perspektyw w rozwoju współczesnej logopedii i budowaniu bardziej wspierającego oraz włączającego środowiska komunikacyjnego.
Konferencja była również ważnym elementem umiędzynarodowienia działalności Uniwersytetu Śląskiego oraz okazją do zaprezentowania potencjału naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego Wydziału Humanistycznego.
Organizatorzy składają serdeczne podziękowania wszystkim prelegentom, panelistom, uczestnikom oraz osobom zaangażowanym w przygotowanie i realizację wydarzenia, zarówno w formule stacjonarnej w Katowicach, jak i online.
