Teoria i Filozofia Prawa UŚ serdecznie zaprasza na spotkanie zaplanowane w dniu 23 marca 2026 roku, o godz. 15.30. Wydarzenie odbędzie się w formule hybrydowej – stacjonarnie w Sali konferencyjnej A, spinPLACE (ul. Bankowa 5, Katowice) oraz online na platformie MS Teams.
Tematem przewodnim seminarium będzie „Metoda dogmatyczna z perspektywy teorii prawa”.
Dyskusja nad metodą dogmatyczną w prawoznawstwie często toczy się w cieniu innych sporów metodologicznych. Tymczasem to właśnie ona w dużej mierze wyznacza sposób, w jaki prawnicy rozumieją teksty prawne, rekonstruują normy oraz uzasadniają rozstrzygnięcia. Czy metoda dogmatyczna jest jedynie techniką interpretacji obowiązującego prawa, czy też skrywa w sobie głębsze założenia teoretyczne dotyczące natury prawa i roli prawnika?
Temat ten pozostaje jednak wyraźnie kontrowersyjny. Z jednej strony przedstawiciele poszczególnych dogmatyk prawniczych powszechnie deklarują, że się nią posługują. Z drugiej strony wciąż istnieje poważny problem z jej jasną eksplikacją. Widać to zarówno w dydaktyce – gdzie studenci rzadko poznają ją systematycznie na zajęciach z metodologii, a raczej przyswajają jej elementy implicite podczas kursów z poszczególnych gałęzi prawa, jak i w kontekstach międzydyscyplinarnych, np. przy rekrutacjach do szkół doktorskich czy wnioskach grantowych, gdzie pojawia się pytanie o to, czym właściwie ta metoda jest i na czym polega. Co więcej, w literaturze teoretycznoprawnej formułowane są również poważne zarzuty dotyczące tego, czy „metoda dogmatyczna” w ogóle stanowi spójną metodę badawczą, a jeśli tak, jakie są jej konstytutywne cechy.
Do rozmowy zaproszone zostały osoby, które zajmowały się problematyką metodologii prawa zarówno w pracy naukowej, jak i w praktyce dydaktycznej, ucząc jej studentów oraz doktorantów.
Zapraszamy na spotkanie poświęcone refleksji nad metodą dogmatyczną z perspektywy teorii prawa. Chcemy wspólnie zastanowić się, jakie są jej epistemologiczne i metodologiczne podstawy, jakie pełni funkcje w badaniach prawniczych oraz w jaki sposób powinna być dziś rekonstruowana lub krytycznie rewidowana. Dyskusja jest otwarta zarówno dla osób zajmujących się teorią prawa, jak i dla przedstawicieli poszczególnych dogmatyk prawniczych.
Uczestnicy:
- dr hab. Adam Dyrda, prof. UJ,
- dr Przemysław Pałka (UJ),
- Prorektor ds. współpracy międzynarodowej i krajowej Uniwersytetu Śląskiego, prof. dr hab. Tomasz Pietrzykowski
- dr hab. Grzegorz Wierczyński, prof. UG
- dr Wojciech Zomerski (EUI, UWr)
Moderator: dr Maciej Juzaszek (UŚ)
Przed dyskusją Organizator zachęca do zapoznania się z tekstami autorstwa uczestników:
- Maciej Próchnicki, Maciej Juzaszek, Woiciech Ciszewski, Przemysław Pałka (2025) „Legal Methodology the Polish Way: between Legal Theory, Legal Dogmatics and Legal Practice” (dostępny online: https://obchod.wolterskluwer.cz/cz/download-methodology-of-law-and-methodology-of-legal-scholarship.dm-26879.pdf)
- Marta Dubowska, Adam Dyrda (2025)„Metoda prawnicza: nieurzeczywistniony ideał czy szkodliwy mit?” (dostępny online: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/43046/38418)
- Tomasz Pietrzykowski (2017) „ Naturalizm i granice nauk prawnych. Esej z metodologii prawoznawstwa” (dostępny online https://www.academia.edu/43400276/Tomasz_Pietrzykowski_NATURALIZM_I_GRANICE_NAUK_PRAWNYCH_ESEJ_Z_METODOLOGII_PRAWOZNAWSTWA)
- Grzegorz Wierczyński (2025) „Ewolucja programów badania prawa” (https://www.profinfo.pl/sklep/ewolucja-programow-badania-prawa,704962.html)
- Wojciech Zomerski (forthcoming) „Poland’s Rule-of-Law Crisis Revisited: The Story of Juristic Scientism” (preprint dostępny online: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=6165268)
