SPOTKANIA NAUKOWE Z CYKLU: LUDZIE – NAUKA – WPŁYW
Cykl objął patronatem Dziekan Wydziału Humanistycznego
prof. dr hab. Adam Dziadek
spotkanie 18: dr Wojciech Ejsmond
temat: Starożytny Egipt w pigułce – badania archeologiczne w Gebelein
data wydarzenia: 15 stycznia (czw.) 2026
godzina: 13:15
FORMA: stacjonarna (s. A1.10 WH, Katowice) i online (MS Teams)
grupa odbiorców: wszyscy
o wykładzie: Myśląc o starożytnym Egipcie, często postrzegamy go z perspektywy jego stolic, majestatycznych świątyń oraz monumentalnych grobowców władców i ich dworzan. Należały one jednak do ludzi, którzy stanowili jedynie niewielki odsetek całej populacji kraju, a mimo to zdominowały nasz ogląd egipskiej cywilizacji. O zwykłych ludziach, którzy je wznosili, wiemy wciąż bardzo niewiele. Gebelein pozwala zrównoważyć ten obraz i spojrzeć na codzienne życie zwykłych mieszkańców doliny Nilu. Wykład skupi się na mikroregionie Gebelein i jego znaczeniu dla badań nad Egiptem czasów faraońskich, a także przedstawi najważniejsze odkrycia dokonane przez obecną misję archeologiczną pracującą tam od 2013 roku. Program badań archiwalnych i terenowych umożliwił ustalenie rozmieszczenia, datowania i interpretacji stanowisk archeologicznych na tym obszarze. Badania geofizyczne dostarczyły informacji na temat ich struktury, m.in. zasięgu i planów kilku grobowców. Odkryto również wcześniej niepublikowane skalne kaplice, nekropole oraz liczne inskrypcje, w tym najstarsze znane modlitwy w kontekstu świątynnego. Wykład będzie próbą odwrócenia dominującej perspektywy badawczej, skoncentrowanej na elitach ze stolic politycznych i religijnych, na rzecz prowincji i zwykłych mieszkańców kraju. Podczas tej „wizyty” w Gebelein zatrzymamy się przy kilku zagadnieniach kluczowych dla zrozumienia starożytnego Egiptu, takich jak formowanie się państwa, różnorodność etniczna, ludowa religijność czy funkcjonowanie prowincjonalnego miasta w okresie hellenistycznym.
gość: dr Wojciech Ejsmond, archeolog, egiptolog kierujący obecnie międzynarodową misją archeologiczną Gebelein Archaeological Project. Jest absolwentem Uniwersytetu Warszawskiego, odbył staż podoktorski na Uniwersytecie w Bonn, obecnie jest adiunktem w Instytucie Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Rozpoczął swój projekt terenowy w Gebelein w 2013 roku, a od 2015 roku jest współkierownikiem Warsaw Mummy Project. Jego zainteresowania badawcze obejmują początki cywilizacji nad Nilem oraz egipski obrządek pogrzebowy. W roku akademickim 2025/2026 prowadzi zajęcia na mediteranistyce (Uniwersytet Śląski).
Organizator cyklu spotkań: dr Agata Sowińska (filolog klasyczny, Instytut Literaturoznawstwa). Osoby zainteresowane uczestniczeniem w formie zdalnej proszone są o kontakt z dr Sowińską (agata.sowinska@us.edu.pl) celem udostępnienia linku.
fot. Aleksander Leydo