Uniwersytet Śląski w Katowicach

Turystyka (II stopień) to studia magisterskie o profilu ogólnoakademickim, które łączą perspektywę przyrodniczo-środowiskową (nauki o Ziemi i środowisku) z analizą społeczno-ekonomiczną i przestrzenną (geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna). Program odpowiada na realne potrzeby branży: zarządzanie destynacją i produktem turystycznym, turystyka zrównoważona, analiza danych (w tym przestrzennych) oraz projektowanie rozwiązań dla regionów i miast.

Najważniejsze informacje organizacyjne

• Forma studiów: stacjonarne
• Czas trwania: 4 semestry (2 lata)
• Liczba punktów ECTS: 120
• Tytuł po ukończeniu: magister
• Specjalność od 1. semestru: Gospodarka turystyczna / Tourist Management

Czego się nauczysz

Studia rozwijają kompetencje, które przydają się w turystyce i sektorach „okołoturystycznych” (administracja, instytucje rozwoju, kultura, NGO, konsulting):

• Diagnozowanie zjawisk turystycznych (przyrodniczych i społeczno-ekonomicznych) i formułowanie rekomendacji.
• Praca z danymi i informacją: dobór źródeł, analiza, synteza, prezentacja wyników.
• Nowoczesne narzędzia w turystyce: technologie informacyjne wspierające marketing, badania i organizację usług.
• Kompetencje badawcze: przygotowanie raportów i analiz, prowadzenie pracy badawczej, prezentowanie wyników.
• Praca projektowa i zespołowa: organizacja przedsięwzięć turystycznych, współpraca, zarządzanie zadaniami.

Język obcy – ważne dla kandydatów

Na kierunku rozwijasz kompetencje językowe potrzebne w pracy w branży (terminologia specjalistyczna, komunikacja z klientami i partnerami).
Wymagany efekt kształcenia odpowiada poziomowi co najmniej B2+ (ESOKJ).
Jednocześnie warunkiem dopuszczenia do egzaminu dyplomowego jest uzyskanie certyfikatu potwierdzającego wymagany poziom języka obcego (zgodnie z zapisami Informatora).

Praktyki i nauka „w terenie”

Praktyki zawodowe są integralną częścią studiów – pozwalają sprawdzić wiedzę w realiach rynku pracy, poznać standardy branży i język zawodowy. Szczegółowe zasady organizacji praktyk wynikają z przepisów uczelnianych i regulacji kierunkowych.

Dlaczego warto studiować Turystykę II stopnia na UŚ

1) Łączymy dwa światy: środowisko + gospodarka + przestrzeń

Uczysz się turystyki w sposób kompleksowy: od zasobów przyrodniczych i wyzwań środowiskowych, przez mechanizmy społeczno-ekonomiczne, aż po planowanie przestrzenne i rozwój regionów. To podejście daje mocne podstawy do pracy zarówno w branży, jak i w instytucjach publicznych czy konsultingu.

2) Stawiamy na nowoczesne narzędzia i dane (w tym przestrzenne)

Turystyka to dziś decyzje oparte na informacjach: ruch turystyczny, sezonowość, wpływ na miasto/region, opłacalność produktów, zrównoważenie. U nas rozwijasz umiejętności, które pomagają analizować dane i przekładać wnioski na konkretne działania.

3) Kierunek odpowiada na aktualne wyzwania branży

Zrównoważony rozwój, odpowiedzialne zarządzanie destynacją, konkurencyjność regionów i miast, jakość produktów turystycznych – te tematy nie są „dodatkiem”, tylko rdzeniem programu.

4) Specjalność od 1. semestru – szybciej budujesz profil zawodowy

Od początku rozwijasz kompetencje w ramach Gospodarki turystycznej / Tourist Management, dzięki czemu łatwiej ukierunkować się na konkretną ścieżkę kariery.

Rekrutacja – najważniejsze informacje

• Rekrutacja odbywa się przez IRK (Internetowa Rejestracja Kandydatów) zgodnie z aktualnymi uchwałami rekrutacyjnymi UŚ.
• O przyjęcie mogą ubiegać się osoby z dyplomem ukończenia studiów wyższych (co najmniej I stopnia).
• Kierunek jest szczególnie dobrze dopasowany do absolwentów turystyki i kierunków pokrewnych (np. geografia).
• Absolwenci innych kierunków lub innych uczelni: jeśli analiza programu wykaże różnice efektów uczenia się, możliwe będzie wskazanie zajęć wyrównawczych w terminie wyznaczonym przez Dziekana.

Karta kierunku turystyka studia II stopnia

Wymagania wstępne i kryteria kwalifikacji

Rekrutacja na studia II stopnia na kierunku Turystyka (studia stacjonarne) prowadzona jest zgodnie z obowiązującymi aktami wewnętrznymi Uniwersytetu Śląskiego, w tym coroczną uchwałą Senatu UŚ określającą warunki i tryb rekrutacji (publikowaną w wykazie aktów prawnych UŚ).
Postępowanie kwalifikacyjne odbywa się w systemie IRK – Internetowa Rejestracja Kandydatów.

1) Kwalifikacje wstępne kandydata (zapewnienie gotowości do realizacji programu i osiągnięcia efektów uczenia się)

Na studia przyjmowane są – w ramach limitu miejsc – osoby posiadające dyplom ukończenia studiów (licencjat, inżynier, magister lub równoważny, w tym dyplom uznany za równoważny z polskim w przypadku ukończenia studiów za granicą), uzyskany na kierunku turystyka lub w dyscyplinach pokrewnych. Wymóg ten zapewnia, że kandydat dysponuje przygotowaniem bazowym (wiedzą i umiejętnościami) pozwalającym na podjęcie kształcenia na poziomie II stopnia i realizację efektów uczenia się w profilu ogólnoakademickim.

Dodatkowo kandydat zobowiązany jest przedłożyć zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia studiów na kierunku.

2) Absolwenci innych kierunków / innych uczelni – różnice programowe i zajęcia wyrównawcze

W przypadku absolwentów innych kierunków niż turystyka lub absolwentów z innych uczelni, jeżeli analiza programu studiów I stopnia wykaże różnice w programie studiów lub efektach uczenia się, student zostanie poinformowany, iż konieczne będzie odbycie zajęć wyrównawczych, w terminie wyznaczonym przez Dziekana Wydziału (zgodnie z zasadami wskazanymi w opisie kryteriów przyjęć na stronie kierunku).

Kandydaci już przed rozpoczęciem studiów mają możliwość zwrócenia się do Dyrektora kierunku o informację na temat ewentualnych różnic programowych i ich zakresu.

3) Kryteria kwalifikacji

O zakwalifikowaniu na studia decyduje miejsce na liście rankingowej utworzonej na podstawie sumy:

• oceny na dyplomie, oraz
• średniej ocen ze studiów.

Kryteria te wspierają przyjęcie kandydatów przygotowanych do intensywnej pracy analitycznej, projektowej i badawczej, wymaganej do osiągnięcia efektów uczenia się na poziomie 7 PRK (m.in. w zakresie diagnozy zjawisk turystycznych, pracy z danymi, projektowania rozwiązań i realizacji pracy magisterskiej).

4) Wymagane kompetencje językowe (język obcy – poziom B2+)

Koncepcja kształcenia na kierunku zakłada rozwój kompetencji językowych umożliwiających komunikację w języku obcym na poziomie B2+ (Europejski System Opisu Kształcenia Językowego) – w tym posługiwanie się terminologią specjalistyczną właściwą dla obszaru turystyki.
Jednocześnie warunkiem dopuszczenia do egzaminu dyplomowego jest uzyskanie certyfikatu potwierdzającego znajomość języka obcego na wymaganym poziomie, co wzmacnia gwarancję osiągnięcia efektów uczenia się w obszarze komunikacji specjalistycznej i pracy z literaturą obcojęzyczną.

5) Kompetencje cyfrowe (rekrutacja i studiowanie)

Od kandydatów oczekuje się podstawowych kompetencji cyfrowych niezbędnych do przejścia procesu rekrutacji w IRK oraz uczestnictwa w zajęciach z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych. Zasady i rekomendacje UŚ w tym zakresie są opisane w serwisie kandydata („Dodatkowe kompetencje wymagane od kandydatów i studentów UŚ”)

Specjalność: gospodarka turystyczna
Celem specjalności „Gospodarka turystyczna” jest zapoznanie studentów z różnorodnością branży turystycznej oraz wskazanie bodźców jej rozwoju oraz określenie funkcji jaką pełni we współczesnym świecie. Turystyka  ze względu na swoją rolę  w gospodarce kształtując jej PKB powinna być stosownie zarządzana na każdym szczeblu samorządowym dlatego studenci zostaną zapoznani z treściami dotyczącymi Zarzadzania, Marketingu i Przedsiębiorczości.  Ze względu na położenie Uniwersytetu na obszarze wysoko uprzemysłowionym szczególny nacisk zostanie położony na gospodarowanie zasobami poprzemysłowymi w turystyce.

W ramach programu Erasmus+ studentka/student kierunku może zrealizować zagraniczną praktykę w różnych instytucjach w 31 państwach uczestniczących w programie lub część studiów w zagranicznej uczelni partnerskiej w:

Bułgarii, Czechach, Estonii, Francji, Hiszpanii, Litwie, Niemczech, Portugalii, Słowacji, Słowenii, Turcji, Włoszech

Sylwetka absolwenta – Turystyka

Absolwent kierunku Turystyka (II stopień) to specjalista przygotowany do pracy w nowoczesnej gospodarce turystycznej – łączy pogłębioną, interdyscyplinarną wiedzę o turystyce jako zjawisku społeczno-gospodarczym z umiejętnościami analitycznymi, projektowymi i menedżerskimi. Rozumie turystykę w kontekście uwarunkowań przyrodniczych, przestrzennych, kulturowych oraz społeczno-ekonomicznych, a w działaniach zawodowych kieruje się zasadami zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności społecznej.

W trakcie studiów rozwija także kompetencje kluczowe z perspektywy rynku pracy – w szczególności kompetencje społeczne, organizacyjne i cyfrowe, na które pracodawcy zwracają dziś szczególną uwagę.

Kompetencje i umiejętności absolwenta

Absolwent potrafi m.in.:

• Planować i zarządzać rozwojem turystyki
  • rozumie przestrzeń turystyczną i zasady jej zagospodarowania,
  • diagnozuje uwarunkowania rozwoju turystyki oraz identyfikuje zagrożenia środowiskowe i społeczno-ekonomiczne,
  • analizuje trendy współczesnego rynku turystycznego (krajowego i zagranicznego) oraz mechanizmy jego funkcjonowania.
• Projektować i wdrażać produkty turystyczne
  • przygotowuje oferty turystyczne dla klientów indywidualnych i grup,
  • zna podstawy marketingu, obsługi klienta oraz wybrane aspekty prawne i ekonomiczne branży,
  • potrafi organizować wydarzenia turystyczne i eventy oraz budować konkurencyjne produkty turystyczne.
• Wykorzystywać narzędzia cyfrowe i analityczne
  • stosuje narzędzia ICT w obsłudze klienta i organizacji usług,
  • wykorzystuje GIS do kartowania i wizualizacji zjawisk turystycznych, tworzenia map oraz prezentacji walorów i atrakcji turystycznych,
  • wykonuje inwentaryzacje i waloryzacje turystyczne oraz potrafi interpretować dane i wnioski analityczne.
• Realizować zadania o charakterze badawczym (profil ogólnoakademicki)
  • identyfikuje problemy badawcze, dobiera metody i narzędzia badań w turystyce,
  • opracowuje, analizuje i interpretuje dane, przygotowuje raporty i rekomendacje,
  • rozwija te kompetencje m.in. podczas modułów badawczych oraz pracy magisterskiej.
• Komunikować się w środowisku międzynarodowym
  • rozwija kompetencje językowe umożliwiające komunikację specjalistyczną (na poziomie B2+).

Gdzie może pracować absolwent?

Absolwenci Turystyki (II stopień) są przygotowani do pracy w sektorze turystycznym oraz instytucjach współtworzących gospodarkę turystyczną, m.in. w obszarach:

1) Przedsiębiorstwa i usługi turystyczne

• biura podróży, agencje turystyczne, touroperatorzy i przewoźnicy turystyczni,
• organizatorzy wyjazdów, podmioty obsługi ruchu turystycznego,
• obiekty zakwaterowania (hotelarstwo), gastronomia, firmy eventowe,
• serwisy informacyjne branży turystycznej, firmy konsultingowe i doradcze w turystyce.

2) Administracja publiczna i organizacje turystyczne

• urzędy wszystkich szczebli (np. referaty turystyki, rozwoju i strategii),
• instytucje rozwoju regionalnego, planowania i zarządzania destynacją,
• regionalne i krajowe organizacje turystyczne oraz podmioty promocji turystyki.

3) Instytucje kultury, nauki i turystyka edukacyjna

• muzea, placówki kultury i nauki,
• obiekty i obszary udostępniane turystycznie (funkcje edukacyjne i interpretacyjne).

4) Przewodnictwo i pilotowanie

• praca jako przewodnik w obiektach/obszarach turystycznych,
• praca jako pilot wycieczek krajowych i zagranicznych.

5) Własna działalność gospodarcza

• zakładanie i prowadzenie firmy oferującej usługi turystyczne i okołoturystyczne (np. organizacja wyjazdów, oferty tematyczne, usługi przewodnickie, eventy, konsulting).

Co wzmacnia zatrudnialność absolwenta?

W toku studiów istotną rolę odgrywają praktyki zawodowe i zajęcia terenowe, które pozwalają zdobyć doświadczenie w realnych warunkach pracy (m.in. w firmach turystycznych i instytucjach administracji regionalnej) oraz sprawdzić umiejętności pilotażu i przygotowywania ofert turystycznych.

Praca dyplomowa magisterska na kierunku Turystyka (II stopień) jest opracowaniem o charakterze naukowym, którego celem jest potwierdzenie osiągnięcia efektów uczenia się właściwych dla poziomu 7 PRK oraz wykazanie przez osobę studiującą kompetencji w zakresie prowadzenia działalności naukowej. Praca powinna dokumentować samodzielność autora w planowaniu i realizacji procesu badawczego: od sformułowania problemu badawczego, przez dobór metod i pozyskanie danych, po analizę, interpretację wyników oraz sformułowanie wniosków i rekomendacji.

Wymagania dotyczące prac dyplomowych na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach realizowane są zgodnie z obowiązującymi regulacjami uczelnianymi (m.in. w zakresie procedury składania pracy, archiwizacji w APD oraz weryfikacji samodzielności w JSA), a szczegółowe instrukcje organizacyjne są publikowane na stronach wydziałowych.

1. Zgodność tematyki z kierunkiem i dyscyplinami przyporządkowania

Temat pracy musi pozostawać w ścisłym związku z kierunkiem Turystyka i odpowiadać jednej z dyscyplin, do których kierunek jest przyporządkowany:

• nauki o Ziemi i środowisku, albo
• geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna.

Dobór tematu powinien uwzględniać aktualny stan badań, możliwość pozyskania danych oraz zgodność z kompetencjami promotora i potencjałem badawczym jednostek realizujących kształcenie. Temat pracy powinien być jednoznacznie sformułowany, a jego zakres możliwy do zrealizowania w ramach czasu przewidzianego w programie studiów.

Przykładowe obszary tematyczne:

Nauki o Ziemi i środowisku

• presja turystyczna i jej skutki środowiskowe,
• krajobraz turystyczny i jego przekształcenia,
• turystyka na obszarach chronionych i cennych przyrodniczo,
• waloryzacja przyrodnicza, geoturystyka, geostanowiska,
• analizy przestrzenne i krajobrazowe (np. GIS) w badaniach turystycznych.

Geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna

• rozwój funkcji turystycznej i wpływ turystyki na rozwój lokalny/regionalny,
• planowanie i zagospodarowanie turystyczne, polityki publiczne, zarządzanie destynacją,
• zachowania turystyczne, mobilność, segmentacja rynku, relacje gospodarz–gość,
• turystyka miejska, poprzemysłowa, kulturowa, dziedzictwo i produkty turystyczne,
• zagrożenia rozwoju turystyki i zarządzanie ryzykiem (w tym overtourism).

2. Progres kompetencji: czym praca magisterska różni się od licencjackiej

Praca magisterska powinna jednoznacznie wykazywać progres kompetencji w stosunku do pracy licencjackiej, zwłaszcza w zakresie samodzielności badawczej i pogłębienia analizy. Oczekuje się, że praca magisterska:

1. ma wyższy poziom analityczny i interpretacyjny – nie ogranicza się do opisu, lecz obejmuje wyjaśnianie zjawisk, weryfikację założeń, dyskusję naukową i formułowanie uogólnień;
2. jest osadzona w aktualnym stanie badań, w tym obejmuje literaturę obcojęzyczną i krytyczną ocenę źródeł;
3. posiada wyraźnie zarysowaną metodykę – uzasadniony dobór metod, procedur i narzędzi, operacjonalizację problemu badawczego oraz ocenę ograniczeń badań;
4. opiera się na materiale empirycznym opracowanym przez autora (np. badania terenowe, ankiety/wywiady, analiza dokumentów, danych statystycznych, analizy przestrzenne/GIS, studium przypadku);
5. prowadzi do syntetycznych wniosków oraz – jeśli wynika to z charakteru badań – rekomendacji dla praktyki turystycznej (planowania, zarządzania, ochrony zasobów, rozwoju produktu).

3. Minimalne wymagania merytoryczne – elementy obowiązkowe w pracy

Praca magisterska powinna mieć spójną, naukowo uzasadnioną strukturę i zawierać co najmniej:

1. Wstęp: uzasadnienie tematu, cel/cel(e), problem badawczy, pytania badawcze lub hipotezy, zakres przestrzenno-czasowy pracy, krótki opis struktury.
2. Przegląd literatury i podstawy teoretyczne: definicje, koncepcje, przegląd wyników badań, identyfikacja luki badawczej, uporządkowanie pojęć i podejść.
3. Metodyka badań: uzasadnienie wyboru metodyki, opis źródeł danych, procedury badawcze, dobór obiektu/obszaru, dobór próby (jeśli dotyczy), narzędzia badawcze, sposób opracowania danych, ograniczenia metodyczne.
4. Część analityczno-empiryczna (wyniki): opracowanie danych, analizy (ilościowe/jakościowe/przestrzenne), prezentacja wyników w formie opisowej, tabelarycznej, kartograficznej lub graficznej.
5. Dyskusja wyników: interpretacja i odniesienie do literatury, ocena zgodności/rozbieżności z dotychczasowymi ustaleniami naukowymi.
6. Wnioski: syntetyczne odpowiedzi na pytania badawcze/hipotezy, uogólnienia, rekomendacje (o ile uzasadnione), wskazanie kierunków dalszych badań.
7. Bibliografia: kompletna, spójna, sporządzona w jednolitym stylu cytowań.
8. Załączniki (jeśli konieczne): narzędzia badawcze (ankiety/scenariusze wywiadów), dodatkowe mapy/wykresy/tabele, dokumentacja terenowa, wykazy danych.

4. Wymagania metodologiczne i jakościowe (dobór danych i poprawność badań)

Od autora pracy magisterskiej oczekuje się świadomego doboru metod i rzetelnego przeprowadzenia procedury badawczej. Obejmuje to w szczególności:

• jasne uzasadnienie doboru metodyki w odniesieniu do celu i problemu badawczego;
• rzetelny opis źródeł danych (pochodzenie, zakres, wiarygodność, ograniczenia);
• transparentność procedur analizy (tak, aby możliwa była ocena poprawności wnioskowania);
• właściwe stosowanie metod ilościowych i/lub jakościowych oraz prawidłową interpretację wyników;
• formułowanie wniosków adekwatnych do danych i metodyki, z uwzględnieniem niepewności i ograniczeń.

W pracach z komponentem przestrzennym dopuszcza się (a w wielu tematach rekomenduje) wykorzystanie narzędzi GIS i metod analizy przestrzennej (np. waloryzacje, analizy dostępności, analizy presji, mapowanie wskaźników), o ile wynika to z problemu badawczego i jest poprawnie uzasadnione metodologicznie.

5. Wymagania w zakresie pracy ze źródłami, cytowań i etyki akademickiej

Praca musi spełniać standardy rzetelności akademickiej, w szczególności:

• poprawne cytowanie i parafrazowanie zgodne z przyjętym stylem;
• jednoznaczne rozdzielenie treści własnych od zapożyczeń;
• korzystanie z wiarygodnych źródeł naukowych i branżowych;
• przestrzeganie zasad prawa autorskiego (w tym przy wykorzystaniu map, zdjęć, wykresów i danych);
• przestrzeganie zasad etycznych w badaniach z udziałem ludzi (np. ankiety/wywiady: dobrowolność, informowanie o celu badania, ochrona danych).

Samodzielność pracy jest weryfikowana w procesie dyplomowania z wykorzystaniem rozwiązań obowiązujących w UŚ (APD/JSA).

6. Forma pracy: monografia lub wariant publikacyjny

Standardową formą pracy dyplomowej jest opracowanie monograficzne. Dopuszcza się także – w przypadkach przewidzianych przez regulacje uczelniane – przygotowanie pracy w formule opartej o publikację naukową (np. artykuł w otwartym dostępie), pod warunkiem spełnienia wymogów formalnych oraz wykazania merytorycznego wkładu autora w przypadku publikacji współautorskiej.

7. Opieka promotorska i zasady wyboru promotora

Praca przygotowywana jest pod kierunkiem promotora posiadającego kwalifikacje wymagane w Uniwersytecie Śląskim. Promotor wspiera studenta w doprecyzowaniu tematu, ustaleniu koncepcji badawczej, doborze literatury i metod, a także w ocenie spójności i poprawności warsztatu naukowego pracy w toku seminariów i konsultacji.

8. Kryteria oceny merytorycznej pracy

Ocena pracy magisterskiej uwzględnia w szczególności:

• zgodność tematu z kierunkiem i właściwą dyscypliną;
• poprawność sformułowania celu, problemu badawczego i struktury pracy;
• jakość i aktualność przeglądu literatury oraz umiejętność krytycznej analizy źródeł;
• adekwatność i poprawność metodyki oraz jakość materiału empirycznego;
• poziom analizy, interpretacji wyników i spójność wnioskowania;
• samodzielność, rzetelność akademicka, poprawność cytowań i zapisu bibliograficznego;
• poprawność formalna, językowa i edytorska;
• wartość poznawcza i – jeśli dotyczy – aplikacyjna rezultatów (np. dla planowania i zarządzania turystyką).

9. Powiązanie dyscypliny pracy z doborem komisji dyplomowej

Dla zapewnienia merytorycznej adekwatności oceny, praca magisterska jest przypisana do jednej z dyscyplin kierunku, a dobór osób oceniających (w tym recenzentów i składu komisji) uwzględnia właściwą dyscyplinę. Rozwiązanie to gwarantuje, że ocena metodologii, wyników i wniosków jest dokonywana przez osoby posiadające kompetencje naukowe odpowiadające zakresowi pracy.

10. Złożenie pracy i weryfikacja samodzielności

Proces dyplomowania prowadzony jest w systemach elektronicznych (APD/USOSweb). Po akceptacji promotora praca składana jest w APD wraz z wymaganymi metadanymi (streszczenie, słowa kluczowe). Samodzielność pracy podlega weryfikacji w Jednolitym Systemie Antyplagiatowym (JSA) zgodnie z procedurami Uniwersytetu Śląskiego. Szczegółowe kroki i instrukcje techniczne (wzory dokumentów, wymagania formatowania, przebieg procedury) są publikowane na stronach wydziałowych oraz w komunikatach organizacyjnych dla studentów.

Zajęcia prowadzone są w Sosnowcu przy ul. Będzińskiej 60.