Historia sztuki
Terminy rejestracji na moduły w semestrze zimowym 2025/2026z
22.09.2025 godz. 20:00 – 07.10.2025 godz. 23:59
Rejestracje są obowiązkowe. Niezalogowanie się na przedmiot będzie skutkowało brakiem studenta na liście uczestników zajęć, a więc niemożnością uzyskania zaliczenia.
Studenci I roku w semestrze zimowym mają do wyboru jedno z dwóch konwersatoriów.
Na II, III, IV i V semestrze studiów studenci mają do wyboru jeden z dwóch wykładów monograficznych.
dyżury pracowników w semestrze zimowym 2025/2026 (aktualizacja 14.10.25)
Opiekun lat I, II, III
dr Artur Kolbiarz
ul. Bankowa 11, 40-007 Katowice
pok. 26
tel.: 32 359 17 74
e-mail: artur.kolbiarz@us.edu.pl
W przypadku kierunku historia sztuki koordynatorem modułu jest osoba prowadząca wykład (w ramach zajęć składających się z wykładów i ćwiczeń / konwersatoriów / laboratoriów) lub każdy pracownik prowadzący ćwiczenia / konwersatoria / laboratoria / warsztaty / seminaria (jeśli w ramach przedmiotu nie jest prowadzony wykład).
Studenci, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2018/2019 lub wcześniej zobowiązani są do uczestniczenia w seminarium dyplomowym trwającym od III do VI semestru studiów licencjackich.
Studenci, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2019/2020 i latach kolejnych zobowiązani są do uczestnictwa w seminarium dyplomowym na V i VI semestrze studiów licencjackich.
Student ma możliwość wyboru jednego z kilku prowadzonych równolegle seminariów dyplomowych (ich liczba zależy od liczby studentów na danym roku) i kontynuuje je przez kolejne semestry.
Proces dyplomowania
Egzamin dyplomowy odbywa się w dwóch etapach – jednego dnia bądź w dwa kolejne dni.
Pierwszy etap to egzamin absolutoryjny. Jego podstawą jest 50 zagadnień egzaminacyjnych podanych poniżej. Student losuje trzy pytania, a następnie odpowiada na dwa z nich. Odpowiedź na każde pytanie oceniana jest osobno. Warunkiem zaliczenia egzaminu absolutoryjnego jest uzyskanie średniej nie niższej niż 3.0. W przypadku jego niezaliczenia student nie jest dopuszczony do drugiego etapu egzaminu dyplomowego.
Drugi etap egzaminu dyplomowego polega na odpowiedzi na dwa pytania związane z pracą dyplomową, zadane przez promotora, recenzenta lub przewodniczącego komisji egzaminacyjnej. Odpowiedź na każde pytanie oceniana jest osobno. Warunkiem zaliczenia drugiej części egzaminu jest uzyskanie oceny pozytywnej z każdej odpowiedzi. Ocena z drugiej części egzaminu jest średnią obydwu ocen. Ocena z egzaminu dyplomowego jest średnią ocen z jego obydwu części.
Zagadnienia do egzaminu absolutoryjnego:
- Rola kanonu w sztuce starożytnego Egiptu – malarstwo, rzeźba, architektura.
- Architektura i sztuka cywilizacji starożytnego Bliskiego Wschodu – Sumer, Asyria, Babilon.
- Rozwój rzeźby greckiej od okresu archaicznego do hellenistycznego.
- Rozwój architektury greckiej od okresu archaicznego do hellenistycznego.
- Starożytny Rzym – sztuka a polityka.
- Tematyka i idee sztuki wczesnochrześcijańskiej.
- Geneza i forma architektury wczesnochrześcijańskiej.
- Sztuka czasów Justyniana Wielkiego.
- Sztuka karolińska i ottońska – geneza, założenia ideowe, inspiracje.
- Tradycja i innowacja w architekturze romańskiej.
- Architektura gotycka – geneza, treści ideowe, periodyzacja, geografia.
- Średniowieczna rzeźba architektoniczna.
- Tendencje realistyczne w malarstwie i rzeźbie XIII–XIV wieku.
- Rozwój palatiów książęcych i katedr romańskich na ziemiach polskich (X–XII wiek) oraz romańska rzeźba architektoniczna świątyń na ziemiach polskich.
- Rzeźba gotycka na ziemiach polskich: styl łamany, Madonny na lwie, styl piękny.
- Małopolskie i śląskie malarstwo ołtarzowe w XV stuleciu.
- Architektura doby renesansu w Italii.
- Sztuka dojrzałego renesansu w Italii
- Manieryzm w Italii, Francji i Niderlandach.
- Malarstwo barokowe (Italia, Niderlandy, Flandria, kraje Rzeszy)
- Nurt klasyczny versus nurt radykalny w architekturze barokowej (Italia, Francja, monarchia habsburska)
- Architektura renesansowa w Rzeczypospolitej.
- Renesansowe malarstwo i rzeźba w Rzeczypospolitej.
- Barokowa architektura w Rzeczypospolitej.
- Barokowa rzeźba i malarstwo w Rzeczypospolitej.
- Sztuka rokokowa we Francji, w krajach Rzeszy i w Rzeczypospolitej.
- Klasycyzm – nowa doktryna artystyczna w sztuce.
- Malarstwo romantyczne – Francja, Niemcy, Anglia.
- Rozwój malarstwa pejzażowego w XIX w. w Europie – od realizmu do impresjonizmu.
- Akademizm w XIX w. w Europie*.
- Impresjonizm i postimpresjonizm – charakterystyka, przedstawiciele.
- Klasycyzm na ziemiach polskich.
- Polskie malarstwo historyczne w XIX wieku.
- Poszukiwania stylu narodowego pod koniec XIX i na początku XX wieku.
- Industrializacja jako czynnik rozwoju miast w XIX wieku i na początku XX wieku, jego skutki i próby ich naprawy.
- Sztuka dekoracyjna końca XIX wieku i pierwszej połowy XX wieku e Europie – secesja, art deco.
- Geneza i początki rozwoju sztuki abstrakcyjnej. Kierunki rozwoju abstrakcji geometrycznej w pierwszej połowie XX wieku – konstruktywizm radziecki, de Stijl i Bauhaus.
- Polska awangarda artystyczna dwudziestolecia międzywojennego – BLOK, Praesens, a.r.
- Protoekspresjonizm i ekspresjinizm przed 1945: ekspresjonizm niemiecki i tendencje ekspresjonistyczne na gruncie polskim.
- Sztuka ekspresjonistyczna po 1945 – polska i zagraniczna.
- Le Corbusier – działalność teoretyczna i budowlana, wpływ na kształtowanie się modernistycznej doktryny urbanistycznej.
- Socrealizm w sztukach plastycznych – geneza, założenia ideowe, inspiracje twórcze (głównie na gruncie polskim).
- Sztuka krytyczna i sztuka zaangażowana. Polska sztuka krytyczna lat 90. XX wieku, artywizm.
- Sztuka i gender – feminizm, postfeminizm, queer w sztuce polskiej i zagranicznej.
- Pop art i hiperrealizm w sztuce polskiej i zagranicznej.
- Happening, performance i body art w sztuce polskiej i zagranicznej.
- Sztuka wobec nowych mediów – video-art, net art., sztuka komputerowa, sztuka generatywna, sztuka wobec AI.
- Architektura powojenna – modernizm, postmodernizm, dekonstruktywizm w Polsce i na świecie.
- Sztuka Śląska wobec konfliktów wyznaniowych w XVI–XVIII wiek.
- Sztuka Górnego Śląska wobec konfliktów narodowych międzywojnia.
* Wszystkie pytania, w których jako zakres terytorialny została podana Europa odnoszą się też do ziem polskich.
Opiekun praktyk
dr Aneta Borowik
ul. Bankowa 11, 40-007 Katowice
pok. 26
tel.: 32 359 17 74
e-mail: aneta.borowik@us.edu.pl
Praktyki zawodowe
Wymiar praktyk obejmuje:
– dla obecnego III roku: wymiar 80 h, zaliczenie na 5 semestrze,
– dla pozostałych studentów (I i II rok): wymiar 60 h, zaliczenie na szóstym semestrze.
Praktyki odbywają się na podstawie obowiązujących w Uniwersytecie Śląskim przepisów, tj. Zarządzenia Rektora UŚ nr 92/2020 z dnia 22-06-2020, zmienionego Zarządzeniem nr 92/2022 z dnia 27-06-2022 w sprawie określenia wytycznych dotyczących organizacji w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach praktyk zawodowych studenta.
Zgodnie z przepisami praktyki odpowiadają profilowi kształcenia/programowi studiów. Odbywają się w instytucjach związanych z kulturą oraz badaniem, ochroną, popularyzacją i handlem dziełami sztuki. Są to m.in.: muzea o charakterze narodowym, regionalnym i miejskim, wojewódzkie i miejskie urzędy ochrony zabytków, państwowe i prywatne galerie sztuki.
Główne cele praktyk to:
- rozwijanie umiejętności wykorzystania wiedzy zdobytej na studiach,
- kształtowanie umiejętności niezbędnych w przyszłej pracy zawodowej,
- przygotowanie studenta do samodzielności i odpowiedzialności za powierzone mu zadania oraz stworzenie dogodnych warunków do aktywizacji zawodowej studenta na rynku pracy.
Praktyki odbywają się na podstawie porozumienia o ich organizacji praktyk zawieranych z zakładami pracy (załącznik nr 1 do Zarządzenia z 2022 r.).
Do podpisywania dokumentów jest upoważniona prodziekan ds. kształcenia i studenckich dr hab. Anna Kałuża, prof. UŚ.
Przedmiot zalicza opiekun praktyk dr Aneta Borowik, prof. UŚ na podstawie przedłożonego przez studenta raportu, podpisanego przez opiekuna praktyki z ramienia zakładu pracy/pracodawcę (wzór raportu – załącznik nr 5 do Zarządzenia z 2020 r.).
Dziekan może także zaliczyć praktykę na podstawie udokumentowanej pracy zawodowej studenta w kraju lub za granicą, zgodnie z profilem kształcenia na kierunku studiów lub specjalności, wykonywanej w okresie nie krótszym niż określony w planie studiów. W celu zaliczenia pracy zawodowej jako odbytej praktyki student składa do dziekana wniosek (Załącznik nr 6 do Zarządzenia z 2020 r.).
Student powinien:
- Dokonać wyboru miejsca praktyk oraz uzyskać deklarację ze strony placówki, że praktyka w danym terminie będzie możliwa. Proszę pamiętać, że „rodzaj praktyki powinien odpowiadać profilowi kształcenia na kierunku lub specjalności studiów”
- Uzyskać akceptację opiekuna praktyk z ramienia uczelni miejsca odbywania praktyk. Możliwe miejsca odbywania praktyk to m.in. muzea, galerie sztuki, urzędy ochrony zabytków etc.
- STUDENT składa U OPIEKUNA PRAKTYK wymagane dokumenty:
– skierowanie na praktyki (podpisuje Opiekun),
– wymagane Porozumienie w sprawie organizacji praktyk w dwóch egzemplarzach (zależne od rodzaju praktyki) – podpisane przez instytucję przyjmującą,
– podpisane oświadczenie o przestrzeganiu zasad obowiązujących w placówce.
Wszelkie niezbędne załączniki zostały umieszczone na podstronie wydziałowej o praktykach.
- Opiekun praktyk przekazuje KOMPLET wymaganych dokumentów, po uprzednim zweryfikowaniu ich kompletności, do Dziekanatu dydaktycznego swojego kierunku.
- Dziekanat Dydaktyczny przekazuje do podpisu właściwego Prodziekana ds. studenckich i kształcenia Porozumienie ws. organizacji praktyk.
- Dziekanat Dydaktyczny zawiadamia Studenta o możliwości odebrania dokumentacji.
- Student odbiera z dziekanatu dydaktycznego dokumenty w celu ich przedłożenia w placówce, w której ma odbyć praktyki.
- WARUNKIEM ZALICZENIA PRAKTYK jest dostarczenie Opiekunowi praktyk przez Studenta, we wskazanym przez Opiekuna terminie:
– Porozumienia podpisanego przez obie strony: instytucja przyjmująca oraz właściwy Prodziekan ds. studenckich i kształcenia,
– raportu z przebiegu praktyk.
W przypadku PRAKTYK ZWIĄZANYCH Z KONTAKTEM Z OSOBAMI MAŁOLETNIMI:
- STUDENT składa U OPIEKUNA PRAKTYK wymagane dokumenty:
a) skierowanie na praktyki (podpisuje Opiekun),
b) wymagane Porozumienia w sprawie organizacji praktyk (zależne od rodzaju praktyki) podpisane przez instytucję przyjmującą,
c) podpisane oświadczenie o przestrzeganiu zasad obowiązujących w placówce,
d) dokumenty wynikające z Zarządzeń nr 125 i 126 Rektora Uniwersytetu Śląskiego z dnia 28 sierpnia 2024 r., tj.:
– oryginał i kopię Zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) – obywatel RP i cudzoziemiec: Opiekun praktyk stwierdza na kopii zgodność z oryginałem/ uwierzytelnia kopię,
– podpisane oświadczenie o państwie lub państwach, w których student zamieszkiwał w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa wraz z informacją z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi – obywatel RP i cudzoziemiec,
– informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi wraz z tłumaczeniem przysięgłym – cudzoziemiec oraz studenci, którzy zamieszkiwali w państwach innych niż Rzeczpospolita Polska lub państwo obywatelstwa; jeżeli prawo państwa, nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi – zebrania w formie zaświadczenia aktualnej informacji z rejestru karnego tego państwa. Podpisane oświadczenie, jeżeli prawo państwa obywatelstwa, prawo państwa/państw zamieszkiwania w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa, z których ma zostać przedłożona informacja z rejestru karnego uzyskiwana do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi lub informacja z rejestru karnego tego państwa, nie przewiduje jej sporządzenia lub w danym państwie nie prowadzi się rejestru karnego,
– podpisany załącznik nr 1 do Standardów Ochrony Małoletnich w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach (OŚWIADCZENIE o zapoznaniu się ze Standardami …).
STUDENTÓW SKŁADAJĄCYCH WW. DOKUMENTY PROSIMY O ZAPOZNANIE SIĘ Z TREŚCIĄ Informacji dotyczącej przetwarzania danych osobowych zawartych w zaświadczeniach z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym dla osób podlegających weryfikacji dotyczącej niekaralności dostępnej na podstronach dziekanatu oraz Standardami Ochrony Małoletnich w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
- Opiekun praktyk przekazuje KOMPLET wymaganych dokumentów (w tym wskazane w punktach d) po uprzednim zweryfikowaniu ich kompletności, do Dziekanatu dydaktycznego swojego kierunku.
- Dziekanat dydaktyczny przekazuje otrzymane dokumenty do Koordynatorki dziekanatu obsługi toku studiów (Uniwersytecka 4, p. B1.11), która dokonuje:
a) weryfikacji statusu Studenta w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym,
b) dokumenty wskazane w punkcie d) przekazuje do akt osobowych studenta,
c) informuje o wyniku weryfikacji Studenta właściwy DZIEKANAT DYDAKTYCZNY i zwraca do Dziekanatu Dydaktycznego pozostałą dokumentację praktyk.
- Dziekanat Dydaktyczny przekazuje do podpisu właściwego Prodziekana ds. studenckich i kształcenia Porozumienie ws. organizacji praktyk.
- Dziekanat Dydaktyczny zawiadamia Studenta o możliwości odebrania dokumentacji.
- Student odbiera z dziekanatu dydaktycznego dokumenty w celu ich przedłożenia w placówce, w której ma odbyć praktyki.
Wzory dokumentów oraz informacje o praktykach dostępne na stronie: https://us.edu.pl/student/studia/praktyki-studenckie/
Praktyki związane z kontaktem z małoletnimi – ważne informacje i konieczne dokumenty oraz pozostałe pliki do pobrania znajdują się na stronie: https://us.edu.pl/wydzial/wh/sprawy-studenckie/praktyki-zawodowe/
Procedury zbierania i obiegu dokumentów:
Funkcjonowanie kierunku historia sztuki odbywa się w oparciu o współpracę z regionalnymi instytucjami kultury, urzędami zajmującymi się ochroną i konserwacją zabytków oraz prywatnymi podmiotami związanymi z wystawiennictwem i handlem dziełami sztuki. Przedstawiciele wyżej wymienionych jednostek stanowią głos doradczy (uprzednio w ramach działalności Rady Programowo-Biznesowej, obecnie w ramach Rady Kierunku) w opracowywaniu programu studiów, prowadzą zajęcia na kierunku oraz uczestniczą w wydarzeniach organizowanych przez kierunek Historia Sztuki oraz Instytut Nauk o Sztuce. Ponadto umożliwiają naszym studentom odbywanie praktyk zawodowych oraz wizyt studyjnych.
Aktualności
Obowiązkowa rejestracja na moduł z grupy - nowoczesna komparatystyka dla studentów 6 semestru.
Szanowni Państwo,
uprzejmie informujemy, że na 6 semestrze (semestr letni) w roku akademickim 2025/2026 będą realizowane moduły z grupy modułów nowoczesna komparatystyka dla następujących kierunków: architektura informacji, historia sztuki, kulturoznawstwo, sztuka pisania oraz turystyka historyczna.
Rejestracja na moduły z obszaru nowoczesna komparatystyka do konkretnych grup odbędzie się
w następującym terminie: 27.11.2025 r. godzina 19.00 – 7.12.2025 r. godzina 23:59.
Każda Osoba Studiująca na w/w kierunku zobowiązania jest do zrealizowania jednego modułu.
Zajęcia będą obejmowały 30 godzin dydaktycznych i odbędą się w formie ćwiczeń, moduły będą realizowane wstępnie w poniedziałki w godzinach 9.45-11.15 w formie stacjonarnej.
Liczba Osób Studiujących dla każdego modułu jest limitowana. Prosimy o właściwy wybór modułu.
Poniżej przedstawiamy ofertę modułów wraz z krótkim opisem należących do grupy modułów – nowoczesna komparatystyka:
1. Sagi islandzkie-między literaturą a źródłem historycznym
(kod modułu: W1-MHNK-S1-SI06) prowadzący: dr hab. Jakub Morawiec, prof. UŚ
Islandia zasłynęła w średniowieczu miejscową twórczością literacką, obejmującą szerokie spektrum gatunków, od hagiografii przez historiografię aż po literaturę naukową. Islandzki korpus literacki, tworzony w zdecydowanej większości w języku miejscowym, spisywany przede wszystkim w XIII i XIV stuleciu, oparty był o miejscową tradycję na temat pochodzenia wierzeń i obyczaju. Niemniej,
w miejscowej twórczości wyraźnie obecne są wpływy zewnętrzne, iro-szkockiej i kontynentalne, które znacząco wzbogaciły styl kompozycji i treść sag.
Celem modułu jest analiza literacka i historyczna wybranych sag islandzkich pod kątem ich przydatności jako źródła historycznego do badań nad dziejami Islandii i Skandynawii w średniowieczu. To jeden
z najbardziej żywotnych i wciąż aktualnych problemów badawczych w studiach nad sagami. Wynika on z obecności różnych spojrzeń badawczych na korpus sag, postrzeganych z jednej strony jako wyrafinowane dzieła literackie, świadczące o kulturalnym wyrobieniu islandzkich autorów, których twórczość była przede wszystkim, jeśli nie wyłącznie, odbiciem oczekiwań i wyobrażeń współczesnych im odbiorców. Z drugiej strony, sagi były i są postrzegane jako zapis pamięci o przeszłości mieszkańców wyspy i ich skandynawskich krewnych w epoce wikingów, której rangę wyznaczyły charyzmatyczne postaci jak Olaf Święty i kluczowe dla dziejów regionu wydarzenia polityczne i militarne. Zajęcia będą służyć próbie pokazania, że te, zdawałoby się odmienne i przeciwstawne spojrzenia, mogą nawzajem się uzupełniać a to czy sagi islandzkie będziemy postrzegać jako wyjątkową literaturę i/lub świadectwo przeszłości zależy od tego, jakie pytania badawcze będziemy im stawiać.
2. Topografie utopii: ogrody w historii, teorii i współczesnych praktykach hortikulturowych
(kod modułu: W1-MHNK-S1-TU06) prowadzący: dr Joanna Soćko
Moduł poświęcony będzie ogrodom rozumianym jako współczesne „laboratoria” wypracowywania dobrych relacji pomiędzy człowiekiem a przyrodą. Przyjrzymy się ogrodowi jako historii pewnej idei
i jej ewolucji, a także jako modelowi społecznej i indywidualnej utopii. Omówione zostaną różne ogrodnicze mody – od baroku, przez oświecenie i romantyzm, aż po dzień dzisiejszy. Pochylimy się również nad lokalnym wymiarem „topografii utopii”: omówiona zostanie koncepcja miasta-ogrodu, jej katowicką realizację na Giszowcu oraz próbę powrotu do tej idei we współczesnej polityce Katowic. Moduł ma na celu ukazanie praktycznego i bliskiego wymiaru przestrzeni ogrodu przez pryzmat różnych dyskursów, ujawniających jej nieoczywiste znaczenia i aspekty. W ramach zajęć zostanie dokonana analiza tekstów literackich i historycznych, dzieł sztuki oraz współczesne przykłady „artiwizmu” – artystycznego aktywizmu działającego na rzecz lokalnych wspólnot. Na wybranych przykładach zapoznamy się także z coraz bardziej popularnymi humanistycznymi studiami nad roślinami, które unaoczniają konieczność wchodzenia w interdyscyplinarne i międzyobszarowe dialogi.
3. Zabawa, gra, karnawał-o rozrywce w kulturze
(kod modułu: W1-MHNK-S1-ZGK06) prowadzący: dr Ewa Wylężek-Targosz
Moduł będzie miał na celu analizę komparatystyczną zjawiska zabawy, gier i karnawału w różnych dziedzinach nauki. Wprowadza on najważniejsze z pojęć z zakresu ludologii oraz teorii gier, zabawy
i karnawału. Osoby Studiujące poznają terminologię wprowadzoną przez Johana Huizingę (krąg magiczny, homo ludens) oraz zaplecze teoretyczne innych myślicieli (M. Bachtin, B. Sutton-Smith),
a także najnowsze teorie np. gier immersyjnych i tzw. “fail states” stanów porażki w grach komputerowych. Teksty oraz nowe pojęcia (los, alea, agon, vertigo, transgresja, grywalizacja) będą stanowiły ramy metodologiczne w trakcie interpretacji zróżnicowanych tekstów kultury. Osoby Studiujące zapoznają się z perspektywą zabawy i karnawału w religiach świata (np. Karnawału w kalendarzu katolickim), a także z przykładami reprezentacji tych zjawisk w sztuce (np. „Walka postu
z karnawałem” Pietera Bruegla czy instalacjami z zabawek Jeffa Koonsa) czy biznesie (grywalizacja).
4. Znaki miasta dla mieszkańca, turysty i konsumenta
(kod modułu: W1-MHNK-S1-ZM06) prowadzący: prof. dr hab. Iwona Loewe
Moduł obejmuje wiedzę z zakresu interpretacji przestrzeni miejskiej z perspektywy nauki o znakach. Osoba Studiująca otrzymuje perspektywę porównawczą semiotyki z językoznawstwem, dyskursologii
z lingwistyką dyskursu, antropologii z topologią, chromatologii z wzornictwem. Moduł rozwija umiejętności dostrzegania emblematów wielokodowych w obrębie miasta oraz daje narzędzia do ich opisu, ewaluacji, typologizowania. Osoba Studiująca potrafi porządkować, taksonomizować teksty wielokodowe oraz określać ich reguły gatunkowe. Moduł daje kompetencje analizy znaków miasta, określania ich (nie)przydatności, celowości miejskiej oraz istotności społecznej. Perspektywa komparatystyczna polega na porównaniu przedmiotu badania (znaki różnych miast/regionów; różne składniki znaków oraz ich relacje) i/lub metod badania (semioza, historyzm, pragmatyka).
5. Czy traf pochłania wszystko? Działanie, przypadek i konieczność w literaturze i filozofii od Sofoklesa i Platona do Racine’a i Kartezjusza
(kod modułu: W1-MHNK-S1-DPK06) prowadzący: dr Łukasz Tomanek
Współczesny filozof Galen Strawson w swoim eseju „Luck Swallows Everything” argumentuje, że kondycja człowieka jest zawsze wynikiem działań, na które nie mamy wpływu, a które zależą od przypadku, trafu. To spojrzenie na człowieka akcentuje doświadczenie, które stanowiło wyzwanie podejmowane w europejskiej literaturze i filozofii od jej greckich początków po współczesnych pisarzy jak George Saunders. Pytania tutaj stawiane dotyczą tego, na ile nasze myślenie i działania są w stanie przezwyciężyć zmienność i nieprzewidywalność wydarzeń, z którymi się konfrontujemy; jaki wpływ mamy na własny los; ile wolności ma wolna wola. Zajęcia nie mają na celu podania odpowiedzi na te pytania, ale raczej pokazanie, jak z problemem przypadku i konieczności radzili sobie bohaterki i bohaterowie dzieł literackich, począwszy od dzieł tragików greckich, Sofoklesa
i Eurypidesa, przez tragedie Seneki, aż po siedemnastowieczne tragedie Racine’a. Doświadczenie zawarte w dziełach literatury zostanie zestawione z próbami oswojenia przygodności i trafu w dziełach filozoficznych od Platona i Arystotelesa, przez stoików, aż po Montaigne’a i Kartezjusza. Tak pomyślane zestawienie literatury i filozofii pozwoli szukać w wielości perspektyw odpowiedzi na pytanie, co pozostaje w naszej w mocy i za co ponosimy odpowiedzialność, oraz czy traf naprawdę nic nie pozostawia naszej woli.
6. Literatura śródziemnomorska we współczesnej lekturze komparatystycznej: konteksty środowiskowe i postkolonialne
(kod modułu: W1-MHNK-S1-LS06) prowadzący: dr Alina Mitek-Dziemba
Celem zajęć jest zaproszenie Studenta do wspólnej kulturowo-literackiej podróży po różnych regionach Śródziemnomorza od Hiszpanii, Włoch i Grecji przez Bliski Wschód po północne wybrzeża Afryki (Egipt, Algieria, Maroko). Uczestnicy/-czki kursu będą mieli okazję zapoznać się z sposobem czytania tekstów właściwym dla zaangażowanej społecznie, krytycznej komparatystyki, śledząc współczesne sposoby manifestowania się wyobraźni śródziemnomorskiej w twórczości literackiej i artystycznej basenu Morza Śródziemnego. Dyskusja toczyć się będzie wokół utworów pochodzących
z różnych literatur (włoskiej, francuskiej, brytyjskiej, niemieckiej, chorwackiej, greckiej, jak też polskiej), co pozwoli student(k)om na rozwinięcie kompetencji językowych i uwrażliwi ich/je na wielokulturowy, a także interkontynentalny dialog. Najważniejszym momentem zajęć będzie jednak zderzenie tradycyjnej wiedzy z zakresu komparatystyki literackiej ze współczesnym myśleniem w duchu humanistyki środowiskowej, czerpiącym z nurtu Blue Humanities (krytycznej analizy obecności wód morskich i słodkich w przedstawieniach literackich i kulturowych, która pozwoli na postawienie pytania o politykę reprezentacji i jej skutki w kontekście kryzysu klimatycznego). Istotne będą także konteksty współczesne, kulturowe i polityczne (m.in. kryzys migracyjny, elementy postkolonialne czy zmiany kulturowe w krajach arabskich po 2000 roku).
W razie pytań uprzejmie prosimy o kontakt mailowy: agnieszka.korczak@us.edu.pl
Wykład Moniki Grzymali
W imieniu Interdyscyplinarnego Koła Naukowego Obywatelki/Obywatele Świata Sztuki, zapraszamy na wykład Moniki Grzymali: „Monika Grzymala on site specific aspects in contemporary drawing”, który odbędzie się 14 grudnia 2023 r. o godzinie 13.45 w sali sympozjalnej III w budynku Wydziału Humanistycznego przy ul. Bankowej 11 w Katowicach.
Wykład jest otwarty. Zaproszeni są wszyscy zainteresowani.
Monika Grzymała
Artystka sztuk wizualnych, tworząca instalacje, rzeźby, grafiki. Urodzona w 1970 roku w Polsce, mieszka w Berlinie. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Karlsruhe oraz University of Arts w Kassel i Hamburgu.
Tematem przewodnim twórczości Grzymały jest linia i rysunek w trójwymiarowej przestrzeni. W swoich instalacjach artystka wykorzystuje różne materiały: taśmę klejącą, papier, drut, a nawet żywe drzewa.
O artystce można przeczytać na stronie: www.t-r-a-n-s-i-t.net
Harmonogramy
Dziekanat ds. studenckich
mgr Elżbieta Gębka
e-mail: elzbieta.gebka@us.edu.pl
tel.: 32 359 20 75
Katowice, ul. Bankowa 11
pok. 18
Dziekanat ds. dydaktycznych
Katarzyna Iwanow
e-mail: katarzyna.iwanow@us.edu.pl
tel.: 32 359 17 24
Katowice, ul. Bankowa 11
pok. 22
Dyrekcja kierunku
dr hab. Magdalena Kempna-Pieniążek, prof. UŚ
Dyrektor kierunku
e-mail: magdalena.kempna@us.edu.pl
tel.: 32 2009 318
Katowice, ul. Uniwersytecka 4
pok. A2.19
dr Julia Legomska, prof. UŚ
Zastępca dyrektora kierunku
e-mail: julia.legomska@us.edu.pl
tel.: 32 2009 318
Katowice, ul. Uniwersytecka 4
pok. A2.18
dr Marta Ostrowska-Bies
Zastępca dyrektora kierunku
e-mail: marta.ostrowska-bies@us.edu.pl
tel.: 32 359 17 74
Katowice, ul. Bankowa 11
pok. 26
