Harmonogramy
Dziekanat ds. studenckich
lic Joanna Ulijarczyk
e-mail: joanna.ulijarczyk@us.edu.pl
tel.: 32 2009 260
ul. Uniwersytecka 4, 40-007 Katowice
pokój: B1.11
Godziny otwarcia dziekanatu:
Poniedziałek: 11-14
Wtorek-Czwartek: 10-14
Piątek: nieczynne
Dziekanat ds. dydaktycznych
mgr Marzena Musiał
e-mail: marzena.musial@us.edu.pl
tel.: 32 2009 316
ul. Uniwersytecka 4, 40-007 Katowice
pokój: B1.27
godziny otwarcia: 7.00–15.00
Sztuka pisania
W semestrze zimowym roku akademickiego 2026/2027 na kierunku sztuka pisania odbędą się obowiązkowe rejestracje w systemie USOSweb.
Termin rejestracji na przedmioty obowiązkowe: 24.09.2026 r. od godz. 17:00 – do 29.09.2026 r. do godz. 23:59
W1-PIS1-OB1-26/27Z– 1 semestr
W1-PIS1-OB3-26/27Z – 3 semestr
W1-PIS1-OB5-26/27Z – 5 semestr
Termin rejestracji na przedmioty wybieralne: 24.09.2026 r. od godz. 17:05 – do 29.09.2026 r. do godz. 23:59
W1-PIS1-WYB -26/27Z – 1,3 i 5 semestr
Szanowni Państwo, proszę przy logowaniu na przedmiot wybieralny NIE LOGOWAĆ się na przedmiot, który już Państwo zaliczyli w poprzednich semestrach. Zalogowanie się na ten sam przedmiot wybieralny po raz drugi, będzie skutkować brakiem zaliczenia przedmiotu.
Niezalogowanie się na przedmiot będzie skutkowało brakiem Studenta na liście uczestników zajęć, a więc i niemożnością uzyskania dostępu do właściwego zespołu w MS Teams oraz otrzymania wpisu w systemie USOS.
Przedmiot do wyboru (obejmuje lata I-II-III) – konwersatorium 30 – SEMESTR ZIMOWY 2026/2027
mgr Aleksandra Szymańska
Idiomy współczesnych polskich pisarek
Zajęcia poświęcone będą analizie idiomatycznych form pisania wypracowywanych przez polskie pisarki XXI wieku. Punktem wyjścia stanie się pytanie nie tylko o samą reprezentację doświadczenia kobiet, ale także o sposoby jego literackiego opracowania: o frazę, konstrukcję narracji, tropy i strategie językowe, relacje między prywatnym i wspólnotowym oraz formy organizowania głosu. Zajmować nas będzie zatem przede wszystkim pytanie: jak skonstruowany jest literacki idiom współczesnych autorek? Podczas zajęć poddawane interpretacji będą teksty prozatorskie takich pisarek jak Zyta Rudzka, Inga Iwasiów, Dominika Słowik i Joanna Bator. Celem spotkań będzie rozwijanie narzędzi analizy formalnej współczesnej prozy tworzonej przez kobiety oraz próba uchwycenia relacji między idiomatycznością pojedynczego głosu a tradycją literacką.
dr hab. Beata Mytych-Forajter, prof. UŚ
Nieużytki. Literacki obieg odpadów
Przedmiotem zajęć będzie literacki temat bardzo szeroko rozumianych odpadów. Będziemy czytać teksty literackie o nieużytkach, śmieciach, trzeciej naturze, przestrzeniach kulturowo odrzuconych lub tabuizowanych (szpital psychiatryczny, więzienie, cmentarz), ale także przyglądać się takim fenomenom kulturowym jak cancel culture, abiektalność, język mieszający „z błotem”. Ogląd użycia odpadów w literaturze/kulturze to także podpowiedź, jak kreatywnie wykorzystywać nadmiar rzeczy, tekstów, słów, jak poddawać je literackiemu recyklingowi. Efektem zajęć byłaby więc nie tylko spora porcja wiedzy na temat tego, co literacko czy kulturowo odrzucone, ale też praktyka pisania tekstów, wykorzystujących skrawki, kawałki, cudze słowa i gatunki.
Prof. Joanna Dembińska-Pawelec
Retelling i współczesne apokryfy
Zajęcia poświęcone są współczesnym tekstom literackim, które są retellingiem narracji mitycznych, a także apokryficznych. Na zaliczenie studenci piszą własny tekst będący retellingiem archetekstu.
mgr Dominik Niedźwiecki
Słowo i dźwięk. Warsztaty tworzenia form intermedialnych
Na zajęciach dokonamy twórczej eksploracji mapy form i praktyk artystycznych, które jako materiał bądź punkt odniesienia wykorzystują słowa i dźwięki. Zastanowimy się, czym różni się mowa od pisma, surowy dźwięk od muzyki, brzmienie głosu ludzkiego od instrumentu czy druk książkowy od muzycznego. Odwiedzimy trzy rozległe krainy o nieostrych granicach: Muzyki w Literaturze, Literatury w Muzyce oraz Gatunków Synkretycznych. Czekają nas
ścieżki utarte, a nawet dobrze wybrukowane, takie jak aspekty brzmieniowe poezji, pisanie angażujące zmysły, teksty piosenek czy libretta operowe. Zapuścimy się również na rzadziej odwiedzane terytoria intermedialnych praktyk artystycznych usytuowanych na przecięciu dziedzin literatury i muzyki. Mogą też uwieść nas nowe szlaki awangardowych eksperymentów, performansu, instalacji czy projektów polimedialnych. Niezależnie od tempa naszego spaceru, każdy z uczestników zajęć zyska swobodę, by spędzić więcej czasu na wybranych przez siebie przystankach i podjąć własne twórcze próby. Niewykluczone, że finał naszej wędrówki przyjmie postać publikacji, wystawy, koncertu lub jeszcze innej formy, która wykrystalizuje się w trakcie wspólnych poszukiwań twórczych. Wykształcenie muzyczne nie stanowi warunku uczestnictwa w zajęciach – w przeciwieństwie do gotowości na przekraczanie granic między kodami i mediami!
dr Maria Janoszka
XIX-wieczna literatura niesamowita
W trakcie zajęć zajmiemy się analizą opowiadań i powieści reprezentujących romantyczną i poromantyczną niesamowitość, a więc literaturę opisującą spotkanie z czymś niewytłumaczalnym, nieznanym i budzącym trwogę, ujawniającym wyparte lub nieuświadomione lęki. Wśród lektur znajdą się m.in. utwory E.A. Poego, W. Irvinga, F. Dostojewskiego, N. Hawthorne’a, R.L. Stevensona, G. de Maupassanta i H. Jamesa.
dr Monika Lubińska
Poezja najnowsza w praktyce
Zajęcia są skierowane do osób piszących wiersze, tych, które chciałyby zacząć, ale nie wiedzą jak, oraz ciekawych, co dzieje się w polskiej poezji w ostatnich latach.
Będziemy przede wszystkim pisać i czytać. Wspólnie zastanowimy się, jak tworzyć dziś poezję, by inni chcieli ją czytać i wydawać; czy istnieją tematy „zakazane” – nudne, oklepane, zbyt krindżowe? Jakie są reguły – a może nie ma żadnych?
Przyjrzymy się różnym językom i strategiom obecnym w najnowszej polskiej poezji, a następnie sprawdzimy je w praktyce: będziemy eksperymentować z językiem, formą i stylem. Porozmawiamy też o tym, jak czytać współczesną poezję, gdzie szukać nowych wierszy i jak odnaleźć wśród nich autorów i autorki, z którymi jest nam po drodze.
Nie trzeba mieć doświadczenia w pisaniu wierszy ani gotowego pomysłu na własną twórczość. Zajęcia będą przestrzenią do próbowania, eksperymentowania, czytania swoich tekstów i rozmowy o nich: bez założenia, że każdy eksperyment musi skończyć się dobrym tekstem.
Dyżury pracowników 2026/2027
Opiekunowie lat 2024/2025
I rok – dr Mikołaj Marcela (e-mail: mikolaj.marcela@us.edu.pl)
II rok – dr hab. Monika Ładoń, prof. UŚ (e-mail: monika.ladon@us.edu.pl)
III rok – dr hab. Agnieszka Nęcka-Czapska, prof. UŚ (e-mail: agnieszka.necka@us.edu.pl)
Koordynatorami modułowymi na kierunku sztuka pisania są dyrektorzy dydaktyczni:
dr hab. Grzegorz Olszański, prof. UŚ (e-mail:grzegorz.olszanski@us.edu.pl)
dr Mikołaj Marcela (e-mail:mikolaj.marcela@us.edu.pl)
2026/2027
dr Monika Glosowitz
Emocje, pamięć, literatura
Seminarium poświęcone będzie związkom między emocjami, pamięcią i literaturą. Pytać będziemy, jak emocje uruchamiają i przenikają akty twórcze, czyja jest pamięć kulturowa oraz jak ją wytwarzać. Wreszcie – spojrzymy na literaturę (a szerzej kulturę i sztukę) jako przestrzeń zróżnicowanych praktyk pamięciowych.
Seminarium będzie składało się z części 1) teoretycznej, 2) metodologicznej, 3) analitycznej i 4) eksperymentalnej. Poznamy najważniejsze teksty teoretyczne z zakresu memory studies i teorii afektów, zapoznamy się z metodami badań, które przetestujemy na korpusach zebranych materiałów oraz poeksperymentujemy, poszukując najciekawszych dla siebie dróg badawczo-artystycznych.
Seminarium łączy teorie (teorie pamięci, literatura zaangażowana, teorie feministyczne, dekolonialne) z praktykami, dzięki czemu seminarzystki i seminarzyści wypracują kompetencje prowadzenia badań i krytycznej analizy narracji, umiejętnie łącząc je z eksperymentami artystycznymi.
dr Joanna Soćko
Nie-ludzkie i niesamowite
Zapraszam na seminarium licencjackie poświęcone temu, co w literaturze nie-ludzkie i niesamowite.
W jaki sposób w językowym obrazie świata może pojawić się coś, co pochodzi spoza granic naszego poznania? Jak można pisać o roślinach, zwierzętach czy przyrodzie nieożywionej w sposób uwzględniający ich nie-ludzką inność? Czy, jak i w jakim celu literatura przywołuje sakralne, magiczne i religijne wizje świata? Jak literatura wykorzystuje grozę tego, co niepojmowalne? A także: w jaki sposób tworzenie spekulatywnych i fantastycznych wizji światów może być pomocne w eksploracji nie-ludzkich obszarów rzeczywistości? Mam nadzieję, że Wasze pomysły na prace dyplomowe pomogą nam zgłębić przynajmniej część tych zagadnień.
W zależności od Waszych potrzeb przyjrzymy się tekstom przybliżającym kategorię niesamowitości, a także teoriom dostarczającym języka do mówienia o grozie i o sacrum w zsekularyzowanym świecie. A może tym „sprawczym innym” byłaby w wybranych przez Was tekstach sama przestrzeń? Wówczas sięgniemy po kategorię genius loci i jej teoretyczne ujęcia. Do dyspozycji mamy też obszerny rezerwuar tekstów mogących pomóc w zgłębianiu tematów z zakresu humanistyki środowiskowej — od ekokrytyki, przez plant studies i animal studies, po posthumanizm oraz różne sposoby konceptualizowania problemów antropocenu.
Możemy też podyskutować o tym, jak przyroda, rośliny i religijne światopoglądy są przedstawiane w szeroko rozumianej fantastyce i jak fantastyczne światy stają się przestrzenią wytwarzania narracji otwierających nowe sposoby rozumienia rzeczywistości. To, co inne i niesamowite, może się też czaić tuż za rogiem — niewykluczone, że znajdziemy ślady tego, co nie-ludzkie w tekstach podejmujących temat terenów i tożsamości Górnego Śląska.
A może sami wpadliście na nie-ludzkie tropy i macie własne teksty, których oryginalności i wartości chcielibyście dowieść, włączając Wasz głos do współczesnych literackich demontaży antropocentrycznej wizji świata? Możemy sprawdzić, czy da się to zrobić w ramach pracy dyplomowej.
dr hab. Piotr Bogalecki, prof. UŚ
Literatura współczesna w dialogu
Urodzony w Katowicach Hans Bellmer – malarz i rysownik, fotografik i pisarz, surrealista i inżynier – wiedział najlepiej: niezależnie od przedmiotu badań „ i niezależnie od miejsca, jakie zajmie, ostatecznie zawsze chodzić będzie o czynnik mechaniczny, o ruchomości, o ZŁĄCZE” (Notatki o złączu kulkowym). Choć w trakcie seminarium nie będziemy zajmować się frapującą sztuką Bellmera, spróbujemy potraktować słowa z jego traktatu jako wskazówkę. Interesować będą nas bowiem sposoby, w jakie współczesna literatura łączy się z tekstami czasów wcześniejszych, z konwencjami i kontekstami kulturowymi, z wzorcami rodzajowymi i gatunkowymi, a także – z dziełami takich sztuk, jak malarstwo, rzeźba, muzyka, teatr czy kino. Przypatrując się miejscom styku teraźniejszości i tradycji, literatury XXI wieku i wieków wcześniejszych, tego, co nasze, i tego, co minione, będziemy starali się odpowiedzieć na pytania o rodzaje, warunki oraz cele tekstowych styków, połączeń i przetworzeń. Jak rozmawiają z sobą teksty? W jaki sposób sprzęgane bywają i jak wspólnie działają? Jakie ruchy umożliwiają? Co nowego pozwalają powiedzieć? W jaki sposób poszerzają warsztat pisarski? Jakie drogi otwierają przed literaturą i dzisiaj przed nami? Co ciekawego dzieje się na złączach?
Do udziału w seminarium zapraszam nie tylko osoby zainteresowane tropieniem relacji międzytekstowych i planujące zgłębić wiedzę na temat najważniejszych sposobów ich literaturoznawczego opisu (intertekstualność, intermedialność, reinterpretacja, komparatystyka, parodia, pastisz, trawestacja, adaptacja, kolaż, montaż, retelling itd.), lecz również wszystkich, dla których to, co w literaturze i tworzeniu najważniejsze, wydarza się w spotkaniu i dialogu. Jedynym warunkiem uczestnictwa w seminarium pozostaje otwartość na rozmowę.
Stałe grono interesariuszy zewnętrznych współpracuje z zespołem dydaktycznym sztuki pisania. Współpraca kierunku z instytucjami zewnętrznymi odbywa się w ramach umów bilateralnych, umów partnerskich, działań cyklicznych oraz inicjatyw incydentalnych. Działania te realizują różne cele: zwiększanie możliwości rozwoju kadry, dbanie o wielostronne kształcenie studentów, budowanie wizerunku uczelni, ale przede wszystkim – odpowiadanie na potrzeby środowiska zewnętrznego.
Charakter tej współpracy wynika przede wszystkim z artystycznego ukierunkowania studiów i polega m.in. na inicjowaniu otwartych debat, konferencji oraz wykładów, organizowaniu warsztatów. Z takimi jednostki edukacyjnymi i kulturalnymi jak: Katowice Miasto Ogrodów, Pałac Młodzieży w Katowicach, Centrum Kultury Katowic im. Krystyny Bochenek, Instytucja Kultury Ars Cameralis pracownicy prowadzą stałą współpracę, która wiąże się z organizowaniem wspólnych inicjatyw kulturalnych oraz wzajemną wymianą doświadczeń dot. polityki kulturowo-artystycznej. Jednocześnie sformalizowano współpracę z redakcjami prasowymi gazet („Dziennik Zachodni”, „Gazeta Wyborcza”, kwartalnik kulturalny „Opcje”), redakcjami portali internetowych (np. „Granice.pl; artpapier.com), rozgłośniami radiowymi („Radio Katowice”) oraz z mieszącymi się na Śląsku wydawnictwami („Sonia Draga”, „Videograf”).
Dla studentów kierunku organizowane są cykliczne spotkanie z ważnymi postaciami życia literackiego w Polsce i za granicą, pisarkami/poetkami i pisarzami/poetami: Darkiem Foksem, Piotrem Sommerem, Grażyną Bochenek, Katarzyną Tubylewicz, Ingą Iwasiów, Grażyną Plebanek, Iwoną Mickiewicz. Dzięki takim spotkaniom i warsztatom studenci mają okazję skonfrontować się realnymi warunkami uczestniczenia w kulturze. Stałą współpracowniczką (jako wykładowca i animator życia kulturalnego) jest również Anna Cieplak.
Na uwagę zasługuje także działalność popularyzatorska pracowników, prowadzona w naszym regionie – wykłady, odczyty dla instytutów i stowarzyszeń naukowych, współpraca z regionalnymi rozgłośniami radiowymi i telewizyjnymi (Radio Katowice), współpraca z Biblioteką w Sosnowcu oraz współpraca z Biblioteką Śląską (prowadzenie spotkań autorskich, paneli dyskusyjnych, prelekcje), udział w spotkaniach odbywających się w ramach festiwalu Ars Cameralis.
Aktualności
Obsługa spraw studenckich
„Drogie Studentki, Drodzy Studenci,
przypominamy, że od 7 stycznia 2026 r. zmienia się sposób obsługi niektórych spraw studenckich na Uniwersytet Śląski. Wszystko po to, aby było szybciej, wygodniej i bez papieru. Co to oznacza w praktyce? Obecnie wyłącznie przez system USOS będziecie składać:
- otrzymywać zawiadomienia o wszczęciu postępowania,
- otrzymywać decyzje administracyjne w sprawach studenckich (np. decyzje o skreśleniu z listy studentów),
- wnioski o skreślenie z programu studiów – USOS-DOK (w USOS niedostępne w module podań).
Bardzo ważne! Ponieważ obecnie cała korespondencja prowadzona jest elektronicznie upewnij się, że w USOS masz aktualny adres e-mail, regularnie sprawdzaj swoją skrzynkę, jeśli zmienisz adres e-mail — zaktualizuj go niezwłocznie w USOSweb. Przypomniany, że zgodnie z Regulaminem studiów każdy student ma obowiązek posiadania aktywnego adresu e-mail w USOS i zapoznawania się z kierowaną na niego korespondencją.
Nowość: USOS-DOK – 0d 7 stycznia 2026 r. dostępny jest także serwis USOS-DOK (Elektroniczna Dokumentacja Kształcenia). Dzięki niemu możesz złożyć podanie o skreślenie z programu studiów wygenerować samodzielnie zaświadczenie o statusie na programie, które jest podpisane elektronicznie kwalifikowaną pieczęcią uczelni. Zaświadczenie to jest uproszczoną wersją zaświadczenia o byciu studentem.
Zarówno do systemów USOS i USOS-DOK zalogujesz się przez CAS – Centralny System Uwierzytelniania, używając: adresu e-mail lub numeru albumu.”
Obowiązkowa rejestracja na moduł z grupy - nowoczesna komparatystyka dla studentów 6 semestru.
Szanowni Państwo,
uprzejmie informujemy, że na 6 semestrze (semestr letni) w roku akademickim 2025/2026 będą realizowane moduły z grupy modułów nowoczesna komparatystyka dla następujących kierunków: architektura informacji, historia sztuki, kulturoznawstwo, sztuka pisania oraz turystyka historyczna.
Rejestracja na moduły z obszaru nowoczesna komparatystyka do konkretnych grup odbędzie się
w następującym terminie: 27.11.2025 r. godzina 19.00 – 7.12.2025 r. godzina 23:59.
Każda Osoba Studiująca na w/w kierunku zobowiązania jest do zrealizowania jednego modułu.
Zajęcia będą obejmowały 30 godzin dydaktycznych i odbędą się w formie ćwiczeń, moduły będą realizowane wstępnie w poniedziałki w godzinach 9.45-11.15 w formie stacjonarnej.
Liczba Osób Studiujących dla każdego modułu jest limitowana. Prosimy o właściwy wybór modułu.
Poniżej przedstawiamy ofertę modułów wraz z krótkim opisem należących do grupy modułów – nowoczesna komparatystyka:
1. Sagi islandzkie-między literaturą a źródłem historycznym
(kod modułu: W1-MHNK-S1-SI06) prowadzący: dr hab. Jakub Morawiec, prof. UŚ
Islandia zasłynęła w średniowieczu miejscową twórczością literacką, obejmującą szerokie spektrum gatunków, od hagiografii przez historiografię aż po literaturę naukową. Islandzki korpus literacki, tworzony w zdecydowanej większości w języku miejscowym, spisywany przede wszystkim w XIII i XIV stuleciu, oparty był o miejscową tradycję na temat pochodzenia wierzeń i obyczaju. Niemniej,
w miejscowej twórczości wyraźnie obecne są wpływy zewnętrzne, iro-szkockiej i kontynentalne, które znacząco wzbogaciły styl kompozycji i treść sag.
Celem modułu jest analiza literacka i historyczna wybranych sag islandzkich pod kątem ich przydatności jako źródła historycznego do badań nad dziejami Islandii i Skandynawii w średniowieczu. To jeden
z najbardziej żywotnych i wciąż aktualnych problemów badawczych w studiach nad sagami. Wynika on z obecności różnych spojrzeń badawczych na korpus sag, postrzeganych z jednej strony jako wyrafinowane dzieła literackie, świadczące o kulturalnym wyrobieniu islandzkich autorów, których twórczość była przede wszystkim, jeśli nie wyłącznie, odbiciem oczekiwań i wyobrażeń współczesnych im odbiorców. Z drugiej strony, sagi były i są postrzegane jako zapis pamięci o przeszłości mieszkańców wyspy i ich skandynawskich krewnych w epoce wikingów, której rangę wyznaczyły charyzmatyczne postaci jak Olaf Święty i kluczowe dla dziejów regionu wydarzenia polityczne i militarne. Zajęcia będą służyć próbie pokazania, że te, zdawałoby się odmienne i przeciwstawne spojrzenia, mogą nawzajem się uzupełniać a to czy sagi islandzkie będziemy postrzegać jako wyjątkową literaturę i/lub świadectwo przeszłości zależy od tego, jakie pytania badawcze będziemy im stawiać.
2. Topografie utopii: ogrody w historii, teorii i współczesnych praktykach hortikulturowych
(kod modułu: W1-MHNK-S1-TU06) prowadzący: dr Joanna Soćko
Moduł poświęcony będzie ogrodom rozumianym jako współczesne „laboratoria” wypracowywania dobrych relacji pomiędzy człowiekiem a przyrodą. Przyjrzymy się ogrodowi jako historii pewnej idei
i jej ewolucji, a także jako modelowi społecznej i indywidualnej utopii. Omówione zostaną różne ogrodnicze mody – od baroku, przez oświecenie i romantyzm, aż po dzień dzisiejszy. Pochylimy się również nad lokalnym wymiarem „topografii utopii”: omówiona zostanie koncepcja miasta-ogrodu, jej katowicką realizację na Giszowcu oraz próbę powrotu do tej idei we współczesnej polityce Katowic. Moduł ma na celu ukazanie praktycznego i bliskiego wymiaru przestrzeni ogrodu przez pryzmat różnych dyskursów, ujawniających jej nieoczywiste znaczenia i aspekty. W ramach zajęć zostanie dokonana analiza tekstów literackich i historycznych, dzieł sztuki oraz współczesne przykłady „artiwizmu” – artystycznego aktywizmu działającego na rzecz lokalnych wspólnot. Na wybranych przykładach zapoznamy się także z coraz bardziej popularnymi humanistycznymi studiami nad roślinami, które unaoczniają konieczność wchodzenia w interdyscyplinarne i międzyobszarowe dialogi.
3. Zabawa, gra, karnawał-o rozrywce w kulturze
(kod modułu: W1-MHNK-S1-ZGK06) prowadzący: dr Ewa Wylężek-Targosz
Moduł będzie miał na celu analizę komparatystyczną zjawiska zabawy, gier i karnawału w różnych dziedzinach nauki. Wprowadza on najważniejsze z pojęć z zakresu ludologii oraz teorii gier, zabawy
i karnawału. Osoby Studiujące poznają terminologię wprowadzoną przez Johana Huizingę (krąg magiczny, homo ludens) oraz zaplecze teoretyczne innych myślicieli (M. Bachtin, B. Sutton-Smith),
a także najnowsze teorie np. gier immersyjnych i tzw. “fail states” stanów porażki w grach komputerowych. Teksty oraz nowe pojęcia (los, alea, agon, vertigo, transgresja, grywalizacja) będą stanowiły ramy metodologiczne w trakcie interpretacji zróżnicowanych tekstów kultury. Osoby Studiujące zapoznają się z perspektywą zabawy i karnawału w religiach świata (np. Karnawału w kalendarzu katolickim), a także z przykładami reprezentacji tych zjawisk w sztuce (np. „Walka postu
z karnawałem” Pietera Bruegla czy instalacjami z zabawek Jeffa Koonsa) czy biznesie (grywalizacja).
4. Znaki miasta dla mieszkańca, turysty i konsumenta
(kod modułu: W1-MHNK-S1-ZM06) prowadzący: prof. dr hab. Iwona Loewe
Moduł obejmuje wiedzę z zakresu interpretacji przestrzeni miejskiej z perspektywy nauki o znakach. Osoba Studiująca otrzymuje perspektywę porównawczą semiotyki z językoznawstwem, dyskursologii
z lingwistyką dyskursu, antropologii z topologią, chromatologii z wzornictwem. Moduł rozwija umiejętności dostrzegania emblematów wielokodowych w obrębie miasta oraz daje narzędzia do ich opisu, ewaluacji, typologizowania. Osoba Studiująca potrafi porządkować, taksonomizować teksty wielokodowe oraz określać ich reguły gatunkowe. Moduł daje kompetencje analizy znaków miasta, określania ich (nie)przydatności, celowości miejskiej oraz istotności społecznej. Perspektywa komparatystyczna polega na porównaniu przedmiotu badania (znaki różnych miast/regionów; różne składniki znaków oraz ich relacje) i/lub metod badania (semioza, historyzm, pragmatyka).
5. Czy traf pochłania wszystko? Działanie, przypadek i konieczność w literaturze i filozofii od Sofoklesa i Platona do Racine’a i Kartezjusza
(kod modułu: W1-MHNK-S1-DPK06) prowadzący: dr Łukasz Tomanek
Współczesny filozof Galen Strawson w swoim eseju „Luck Swallows Everything” argumentuje, że kondycja człowieka jest zawsze wynikiem działań, na które nie mamy wpływu, a które zależą od przypadku, trafu. To spojrzenie na człowieka akcentuje doświadczenie, które stanowiło wyzwanie podejmowane w europejskiej literaturze i filozofii od jej greckich początków po współczesnych pisarzy jak George Saunders. Pytania tutaj stawiane dotyczą tego, na ile nasze myślenie i działania są w stanie przezwyciężyć zmienność i nieprzewidywalność wydarzeń, z którymi się konfrontujemy; jaki wpływ mamy na własny los; ile wolności ma wolna wola. Zajęcia nie mają na celu podania odpowiedzi na te pytania, ale raczej pokazanie, jak z problemem przypadku i konieczności radzili sobie bohaterki i bohaterowie dzieł literackich, począwszy od dzieł tragików greckich, Sofoklesa
i Eurypidesa, przez tragedie Seneki, aż po siedemnastowieczne tragedie Racine’a. Doświadczenie zawarte w dziełach literatury zostanie zestawione z próbami oswojenia przygodności i trafu w dziełach filozoficznych od Platona i Arystotelesa, przez stoików, aż po Montaigne’a i Kartezjusza. Tak pomyślane zestawienie literatury i filozofii pozwoli szukać w wielości perspektyw odpowiedzi na pytanie, co pozostaje w naszej w mocy i za co ponosimy odpowiedzialność, oraz czy traf naprawdę nic nie pozostawia naszej woli.
6. Literatura śródziemnomorska we współczesnej lekturze komparatystycznej: konteksty środowiskowe i postkolonialne
(kod modułu: W1-MHNK-S1-LS06) prowadzący: dr Alina Mitek-Dziemba
Celem zajęć jest zaproszenie Studenta do wspólnej kulturowo-literackiej podróży po różnych regionach Śródziemnomorza od Hiszpanii, Włoch i Grecji przez Bliski Wschód po północne wybrzeża Afryki (Egipt, Algieria, Maroko). Uczestnicy/-czki kursu będą mieli okazję zapoznać się z sposobem czytania tekstów właściwym dla zaangażowanej społecznie, krytycznej komparatystyki, śledząc współczesne sposoby manifestowania się wyobraźni śródziemnomorskiej w twórczości literackiej i artystycznej basenu Morza Śródziemnego. Dyskusja toczyć się będzie wokół utworów pochodzących
z różnych literatur (włoskiej, francuskiej, brytyjskiej, niemieckiej, chorwackiej, greckiej, jak też polskiej), co pozwoli student(k)om na rozwinięcie kompetencji językowych i uwrażliwi ich/je na wielokulturowy, a także interkontynentalny dialog. Najważniejszym momentem zajęć będzie jednak zderzenie tradycyjnej wiedzy z zakresu komparatystyki literackiej ze współczesnym myśleniem w duchu humanistyki środowiskowej, czerpiącym z nurtu Blue Humanities (krytycznej analizy obecności wód morskich i słodkich w przedstawieniach literackich i kulturowych, która pozwoli na postawienie pytania o politykę reprezentacji i jej skutki w kontekście kryzysu klimatycznego). Istotne będą także konteksty współczesne, kulturowe i polityczne (m.in. kryzys migracyjny, elementy postkolonialne czy zmiany kulturowe w krajach arabskich po 2000 roku).
W razie pytań uprzejmie prosimy o kontakt mailowy: agnieszka.korczak@us.edu.pl
Obowiązkowe egzaminy językowe dla studentów I stopnia
Szanowni Studenci, Szanowne Studentki, Szanowne Osoby Studiujące,
Przypominamy, że zgodnie z zarządzeniem Rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach nr 182/2023, aby ukończyć studia pierwszego stopnia, każda osoba studiująca w Uniwersytecie Śląskim zobowiązana jest do poświadczenia osiągnięcia kompetencji językowych z języka obcego na poziomie B2.
Osoba studiująca może poświadczyć osiągnięcie wymaganego poziomu językowego w następujący sposób:
– poprzez uczestnictwo przez 4 semestry w lektoracie na poziomie B2 lub C1 i uzyskanie średniej ocen 4.5 lub wyższej;
– poświadczenie biegłości językowej certyfikatem językowym (lista certyfikatów – załącznik do zarządzenia nr 182/2023);
– uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu poświadczającego poziom biegłości językowej na poziomie B2 lub C1, przeprowadzanego przez SPNJO;
– posiadanie suplementu do dyplomu ukończenia studiów poświadczającego osiągnięcie wymaganego poziomu biegłości językowej;
– zrealizowanie co najmniej jednego semestru na uczelni zagranicznej w języku obcym, w szczególności w ramach programu wymiany osób studiujących (np. Erasmus+), podczas którego osoba studiująca uzyskała co najmniej 30 punktów ECTS z modułów zajęć prowadzonych w danym języku obcym.
W związku ze zbliżającym się terminem egzaminu poświadczającego (część pisemną zaplanowano na 02.02.2026 r. dla studentów studiów stacjonarnych), w grudniu rozpocznie się rejestracja prowadzona w serwisie USOWSweb przez kalendarz rejestracji SPNJO.
Każda osoba studiująca w Uniwersytecie Śląskim, która w roku akademickim 2023/24, 2024/25 i 2025/26 podjęła studia 1-go stopnia lub jednolite magisterskie na kierunku objętym Nową Koncepcją Studiów otrzymuje uprawnienia, które może wykorzystać do rejestracji w sesji zimowej 2025/26 na egzamin poświadczający na poziomie B2 z języków angielskiego, francuskiego, hiszpańskiego, niemieckiego i rosyjskiego, a z języka angielskiego dodatkowo na poziomie C1.
Termin części pisemnej egzaminu (studia stacjonarne): poniedziałek dn. 02.02.2026 r.
Termin części pisemnej egzaminu (studia niestacjonarne): sobota dn. 07.02.2026 r.
W ciągu całego toku studiów każda osoba studiująca w Uniwersytecie Śląskim może przystąpić do egzaminu poświadczającego dwa razy. Liczba wykorzystanych podejść do egzaminu poświadczającego jest monitorowana przez SPNJO.
STUDENCI STUDIÓW STACJONARNYCH:
Termin rejestracji na egzamin poświadczający na poziomie B2:
I tura – dla studentów III roku: od 01.12.2025 r. godz.: 13:00 do 14.12.2025 r. godz.: 23:55
II tura – dla studentów I, II i III roku: od 14.12.2025 r. godz.: 13:00 do 15.01.2026 r. godz.: 23:55
Link do rejestracji: https://usosweb.us.edu.pl/kontroler.php?_action=katalog2/przedmioty/szukajPrzedmiotu&method=rej&rej_kod=31-S1-EgzP-B2-25%2F26Z&callback=g_bd9b9c6d
Termin rejestracji na egzamin poświadczający na poziomie C1:
I tura – dla studentów III roku: od 01.12.2025 r. godz.: 13:00 do 14.12.2025 r. godz.: 23:55
II tura – dla studentów I, II i III roku: od 14.12.2025 r. godz.: 13:00 do 15.01.2026 r. godz.: 23:55
Link do rejestracji: https://usosweb.us.edu.pl/kontroler.php?_action=katalog2/przedmioty/szukajPrzedmiotu&method=rej&rej_kod=31-S1-EgzP-C1-25%2F26Z&callback=g_d57435de
STUDENCI STUDIÓW NIESTACJONARNYCH:
Termin rejestracji na egzamin poświadczający na poziomie B2:
I tura – dla studentów I, II i III roku: od 01.12.2025 r. godz.: 13:00 do 15.01.2026 r. godz.: 23:55
Link do rejestracji: https://usosweb.us.edu.pl/kontroler.php?_action=katalog2/przedmioty/szukajPrzedmiotu&method=rej&rej_kod=31-N1-EgzP-B2-25%2F26Z&callback=g_88678d3c
Termin rejestracji na egzamin poświadczający na poziomie C1:
I tura – dla studentów I, II i III roku: od 01.12.2025 r. godz.: 13:00 do 15.01.2026 r. godz.: 23:55
Link do rejestracji: https://usosweb.us.edu.pl/kontroler.php?_action=katalog2/przedmioty/szukajPrzedmiotu&method=rej&rej_kod=31-N1-EgzP-C1-25%2F26Z&callback=g_e7673771
Więcej informacji na stronie: https://us.edu.pl/kolegium/spnjo/lektorat/egzaminy/egzamin-poswiadczajacy/
W razie pytań lub wątpliwości zapraszamy do kontaktu z koordynatorami egzaminów poświadczających ( poswiadczenia.spnjo@us.edu.pl ).
Komunikat Rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach z dnia 10 września 2025 r. w sprawie ustalenia godzin rektorskich
Szanowni Państwo,
przesyłamy w załączeniu Komunikat Rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach z dnia 10 września 2025 r. w sprawie ustalenia godzin rektorskich w dniu 3 października 2025 r. w związku z organizacją DNIA ADAPTACYJNEGO 2025 dla studentek i studentów pierwszego roku, studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich.
Studentki i Studentów 1 roku naszego Wydziału zachęcamy, by do gry terenowej i spotkań dołączyli PO WYDZIAŁOWYCH UROCZYSTOŚCIACH INAUGURACYJNYCH, KTÓRE ODBĘDĄ SIĘ 3.10.2025 O GODZ. 12.00 w Katowicach przy ul. Uniwersyteckiej 4:
https://us.edu.pl/wydzial/wh/event/inauguracja-roku-akademickiego-2025-2026-na-wydziale-humanistycznym/
Nowa procedura zgłaszania i składania prac w systemie APD
W związku z wejściem w życie zarządzenia nr 201/2021 JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego w sprawie wprowadzenia procedury składania i archiwizowania pisemnych prac dyplomowych w bazie elektronicznej, informujemy, że:
- w Uniwersytecie Śląskim zgłaszanie tematów prac dyplomowych odbywa się drogą elektroniczną w APD;
- temat pracy dyplomowej student ustala indywidualnie z promotorem; promotor, po zaakceptowaniu tematu pracy dyplomowej, tworzy w APD wniosek
o zatwierdzenie tematu pracy; promotor staje się koordynatorem wniosku – proponowany termin zatwierdzenia tematów prac dyplomowych: do dnia
15 marca 2022 r.; - uzupełniony przez promotora wniosek (opublikowany i elektronicznie podpisany przez promotora i studenta) przesyłany jest przez system do komisji zatwierdzającej tematy prac;
- komisja zatwierdzająca tematy prac dla kierunku sztuka pisania ustalona jest następująco:
- dr hab. Grzegorz Olszański, prof. UŚ – kierunek: sztuka pisania, studia stacjonarne I stopnia,
- modyfikację tytułu pracy (jeżeli nie wykracza poza zatwierdzony temat) promotor zgłasza e-mailowo do właściwego dziekanatu; po akceptacji Prodziekan
ds. Studentów i Kształcenia dziekanat wprowadza do systemu USOS skorygowany tytuł pracy; - zmiana tematu pracy wymaga złożenia przez promotora nowego wniosku;
- każda praca przed egzaminem jest przesyłana do Jednolitego Systemu Antyplagiatowego (JSA);
- promotor przekazuje do właściwego dziekanatu dane recenzenta;
- promotor i recenzent wprowadzają recenzje do systemu APD przed egzaminem dyplomowym; po wprowadzeniu recenzji system automatycznie zmienia status pracy na „Praca gotowa do obrony”;
- w celu przygotowania dokumentacji do obrony promotor podaje do właściwego dziekanatu:
termin obrony,
dane przewodniczącego Komisji egzaminu dyplomowego; - pracę dyplomową student składa w formie elektronicznej, bez konieczności jej drukowania.
Instrukcja zgłaszania i zatwierdzania prac dyplomowych w systemie APD znajduje się tutaj:
https://apd.us.edu.pl/static-bf3f488/diots/instrukcje/APD_tematy_wnioski.pdf
Dyrekcja kierunku
dr hab. Grzegorz Olszański, prof. UŚ
Dyrektor kierunku
e-mail: grzegorz.olszanski@us.edu.pl
ul. Uniwersytecka 4, 40-007 Katowice
pokój: A2.8
dr Agata Sowińska
Zastępca dyrektora kierunku
e-mail: agata.sowinska@us.edu.pl
ul. Uniwersytecka 4, 40-007 Katowice
pokój: A2.6
dr Mikołaj Marcela
Zastępca dyrektora kierunku
e-mail: mikolaj.marcela@us.edu.pl
ul. Uniwersytecka 4, 40-007 Katowice
pokój: A2.6