Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Instytut Matematyki

Zespoły badawcze i badacze indywidualni

Członkowie

Opis badań 

Przedmiotem badań będą różne aspekty algebry obliczeniowej. W szczególności planowane są badania w zakresie algebraicznej teorii form kwadratowych, wielomianów nad pierścieniami z dzieleniem (ze szczególnym uwzględnieniem wielomianów nad algebrami kwaternionowymi) oraz obliczeniowa teoria waluacji.

W ramach dotychczasowych badań w tej tematyce opracowane zostały efektywne metody rozkładu dowolnej totalnie dodatniej liczby algebraicznej na sumę 4 lub mniej kwadratów (co stanowi efektywne rozwiązanie problemu postawionego przez D. Hilberta w 1899r.), algorytm wyznaczania wektora izotropowego diagonalnej formy kwadratowej nad ciałem globalnym, szybka metoda konstrukcji grupy klas p-tych potęg w ciele lokalnym o charakterystyce rezydulanej równej wykładnikowi, a także algorytm rozkładu dla wielomianów kwaternionowych.

Dotychczasowe publikacje w przedmiotowym zakresie obejmują:

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe
  • Awans naukowy

Członkowie

Opis badań 

Badania zespołu koncentrują się głównie na analizie asymptotyki rozmaitych klas kawałkami deterministycznych procesów Markowa z losowo przełączanymi potokami, determinującymi kształt trajektorii procesu między skokami. Te ostatnie następują w losowych odstępach czasu, zwykle o wykładniczym (lub podobnym mu) rozkładzie prawdopodobieństwa. Badane procesy znajdują zastosowanie m.in. w modelowaniu dynamiki pewnych zjawisk biologicznych, jak np. ekspresja genu. Analiza prowadzona jest w języku teorii półgrup operatorów Markowa działających na miarach borelowskich i wykorzystuje narzędzia oparte m.in na uogólnionych technikach sprzęgania procesów Markowa oraz warunkach dryftu w duchu Fostera-Lyapunova.

Wyniki prowadzonych badań dotyczą przede wszystkim:

  • kwestii istnienia wzajemnej jednoznaczności między zbiorami rozkładów stacjonarnych rozpatrywanego procesu oraz łańcucha Markowa opisującego jego stany tuż po skokach;
  • wskazania waunków gwarantujących wykładniczą ergodyczność procesu oraz związanego z nim łańcucha skoków w tzw. ograniczonej normie Lipschitza (znanej również jako norma Dudleya’a lub Fortet-Mouriera);
  • adaptacji podstawowych twierdzeń granicznych (praw wielkich liczb, centralnego twierdzenia granicznego, prawa iterowanego logarytmu) do rozważanych klas procesów;
  • formułowania kryteriów zapewniających absolutną ciągłość lub singularność rozkładów stacjonarnych względem miary Lebesgue’a lub Hausdorffa.

Wartym uwagi jest również fakt, iż wszystkie rezultaty, zarówno te już opublikowane jak i te stanowiące przedmiot obecnej pracy, obowiązują dla układów dynamicznych ewaluujących na przestrzeniach polskich (niekoniecznie lokalnie zwartych). Dzięki temu, uzyskane wyniki mogą być stosowane również w kontekście zjawisk wymagających w swym opisie rozważania funkcyjnych przestrzeni fazowych (np. w modelu autoregulacji genu rozpatruje się przestrzeń fazową złożoną z funkcji ciągłych określających koncentrację związków chemicznych w poszczególnych punktach cytoplazmy komórki).

Zwieńczeniem badań prowadzonych w ostatnim czasie są wyniki zawarte w następujących artykułach:

    1. D. Czapla, K. Horbacz, H. Wojewódka-Ściążko, Exponential ergodicity in the bounded-Lipschitz distance for a subclass of piecewise-deterministic Markov processes with random switching between flows, Nonlinear Analysis 215 (2022), art. no. 112678.
    2. D. Czapla, K. Horbacz, H. Wojewódka-Ściążko, On absolute continuity of invariant measures associated with a piecewise deterministic Markov processes with random switching between flows, Nonlinear Analysis 213 (2021), art. no. 112522.
    3. D. Czapla, K. Horbacz, H. Wojewódka-Ściążko, The central limit theorem for Markov processes that are exponentially ergodic in the bounded-Lipschitz norm, Qualitative Theory of Dynamical Systems 23 (2024), art. no. 7.
    4. D. Czapla, On the existence and uniqueness of stationary distributions for some piecewise deterministic Markov processes with state-dependent jump intensity, Results in Mathematics 79 (2024), art. no. 177.
    5. D. Czapla, S.C. Hille, K. Horbacz, H. Wojewódka-Ściążko, Law of the Iterated Logarithm for Markov Semigroups with Exponential Mixing in the Wasserstein Distance, Journal of Differential Equations 465 (2026), art. no. 114220.

Obecne prace skupiają się głównie wokół asymptotyki iterowanych układów funkcyjnych ze zmieniającym się w czasie układem transformacji. Zwieńczeniem tych badań będzie publikacja artykułu:

D. Czapla, R. Kapica, M. Ślęczka, On the existence of geometrically attracting measures for random iterated function systems with varying transformations sets (2026), arXiv: 2608.29022

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe
  • Awans naukowy
  • Czynny udział w konferencjach naukowych

Członkowie

Opis badań

Przedmiotem badań są własności ciał z waluacją o dodatniej charakterystyce ciał reszt oraz ich rozszerzeń. Szczególna uwaga zwrócona jest na opis struktury rozszerzeń z defektem i własności klasy ciał głęboko rozgałęzionych.

Potrzeba lepszego zrozumienia wspomnianych rozszerzeń związana jest problemem desyngularyzacji rozmaitości algebraicznych oraz zagadnieniami teorii modeli ciał z waluacją. Uzyskane wyniki mają na celu stworzenie narzędzi do badania rozszerzeń z defektem oraz wyodrębnienie klas ciał posiadających własności istotne dla wspomnianych problemów otwartych.

Główny kierunek badań związany jest obecnie z opisem własności klasy ciał głęboko rozgałęzionych i jej uogólnień z punktu widzenia rozszerzeń z defektem, klasyfikacją rozszerzeń z defektem  oraz charakteryzacją ciał bez defektu w  mieszanej charakterystyce.

Najnowsze wyniki badań ukazały się w pracach:

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe

Członkowie

Opis badań 

Zainteresowania zespołu badawczego koncentrują się wokół równań funkcyjnych, układów dynamicznych, probabilistyki oraz szeroko rozumianej analizy: między innymi funkcji oddzielnie ciągłych i pochodnych Lipschitza. Obecnie zespół bada:

  • rozwiązania równania funkcyjnego

i jego odpowiednika skończonego rzędu w rozmaitych klasach funkcji;

  • miary niezmiennicze szczególnych klas transformacji za pomocą równań funkcyjnych;
  • zbiór punktów ciągłości dla funkcji oddzielnie ciągłych (czyli ciągłych ze względu na każdą ze zmiennych), gdzie i są przestrzeniami topologicznymi;
  • ekstremalne cięcia funkcji oddzielnie ciągłych dwóch zmiennych, gdzie i ;
  • zbiory graniczne i oscylacje dla funkcji z różnych klas;
  • pochodne Lipschitza , i dla funkcji działających między przestrzeniami metrycznymi i ;
  • uogólnione funkcje Takagiego – van der Waerdena określone na przestrzeniach metrycznych.
  • abstrakcyjne przestrzenie wypukłe i ich klasy izomorfizmu ze względu na strukturę wypukłą;
  • funkcje sprzężone oraz pierwiastki iteracyjne funkcji kawałkami monotonicznych i odwzorowań trójkątnych.

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe
  • Wniosek/wnioski grantowe
  • Awans naukowy

Członkowie

Opis badań

Od kilku lat prowadzę badania w zakresie istnienia rozwiązań równań ewolucyjnych, równań zawierających pochodne ułamkowe oraz istnienia globalnych atraktorów. Uczestniczyłam w badaniu istnienia i asymptotyki rozwiązań następujących równań:

  • równania Cahna-Hilliarda,
  • uogólnionego równania Kortewega-de Vriesa,
  • zmodyfikowanego równania Swifta-Hohenberga,
  • układu Kortewega-de Vriesa-Burgersa,
  • równania Quasi-Geotrophic,
  • podkrytycznego równanie Hamiltona-Jacobiego z pochodną ułamkową,
  • równania Burgersa z pochodną ułamkową.

Zamierzam kontynuować badania poświęcone tej tematyce.

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe

Członkowie

Opis badań 

Głównym celem naukowym grupy badawczej jest badanie różnych metod i systemów opartych na logice rozmytej, gdzie kluczowym narzędziem są spójniki wielowartościowe, w tym implikacje rozmyte, rozwiązanie równań i/lub nierówności funkcyjnych pojawiających w trakcie analizy takich systemów oraz podanie warunków i wniosków istotnych dla specjalistów projektujących oraz implementujących systemy rozmyte.

Kolejny kierunek badań wiąże się z teoretycznym spojrzeniem na zagadnienia logiki rozmytej, w tym na zbadanie jej z punktu widzenia teorii kategorii.

Celem badań grupy jest również zdefiniowanie, analiza własności oraz zastosowanie funkcji agregujących struktur opartych na siatce heksagonów.

Najnowsze wyniki badań zawarte zostały w publikacjach:

oraz przedstawione na konferencjach międzynarodowych:

  • WCCI’2020, World Congress on Computational Intelligence (including FUZZ-IEEE 2020), Glasgow, UK, July 19-24, 2020 (online).
  • IFSA-EUSFLAT 2021 (jointly with the AGOP, FQAS, and IJCRS) The 19th World Congress of the International Fuzzy Systems Association (IFSA) and the 12th Conference of the European Society for Fuzzy Logic and Technology (EUSFLAT) organized jointly with the AGOP, FQAS, and IJCRS conferences, Bratislava, Slovakia, September 19-24, 2021.
  • FSTA 2022, The Sixteenth International Conference on Fuzzy Sets Theory and Applications, Liptovský Ján, Slovak Republic, January 30-February 4, 2022.
  • PP-RAI 2022, Konferencja Polskiego Porozumienia na Rzecz Rozwoju Sztucznej Inteligencji, Gdynia, Polska, 25-27 kwietnia 2022 r.
  • IPMU’2022, 19th International Conference on Information Processing and Management of Uncertainty in Knowledge-Based Systems, Milan, Italy, July 11-15, 2022.
  • IWIFSGN’2022, Twentieth International Workshop on Intuitionistic Fuzzy Sets and Generalized Nets, Warsaw, Poland, October 14, 2022.
  • CFIS2022, 9th Joint Congress on Fuzzy and Intelligent Systems, Higher Education Complex of Bam, Khalij-Fars Highway, Bam, Kerman, Iran, March 2-4, 2022 (virtual edition).
  • ISFS 2019, The 4th International Symposium on Fuzzy Sets-Uncertainty Modelling, University of Rzeszów, Rzeszów, Poland, May 23-24, 2019.
  • ICAISC 2019, The 18th International Conference on Artificial Intelligence and Soft Computing, Zakopane, Poland, June 16-20, 2019.
  • AGOP 2019, 10th International Summer School on Aggregation Operators, Olomouc, Czech Republic, July 1-4, 2019.
  • EUSFLAT-2019, 11th Conference of the European Society for Fuzzy Logic and Technology EUSFLAT-2019, Prague, Czech Republic, September 9-13, 2019.
  • FSTA 2020, The Fifteen International Conference on Fuzzy Sets Theory and Applications, Liptovský Ján, Slovak Republic, January 26-31, 2020.
  • IPMU’2020, 18th International Conference on Information Processing and Management of Uncertainty in Knowledge-Based Systems, Lisbon, Portugal, June 15-19, 2020 (online).

W 2020 roku Pani K. Miś uzyskała stopień naukowy doktora, zaś Pan Michał Baczyński otrzymał tytuł profesora.

Istotnym osiągnięciem grupy badawczej jest zdobycie nagrody Best Student Paper Award na konferencji międzynarodowej EUSFLAT-2019 w Czechach za pracę Some Remarks on the Generalized Scheme of Reduction to Absurdity and Generalized Hypothetical Syllogism in Fuzzy Logic autorstwa K. Miś, M.Baczyńskiego, P. Helbina. Publikacja była prezentowana przez mgr K. Miś.

Informacją o badaniach naukowych grupy badawczej jest też dostępna w artykule Gazety Uniwersyteckiej UŚ: https://gazeta.us.edu.pl/node/425753.

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe
  • Wniosek/wnioski grantowe
  • Awans naukowy
  • Udział w konferencjach międzynarodowych
  • Odczyty na krajowych i zagranicznych seminariach naukowych.

Członkowie

Opis badań 

Obecny kierunek badań koncentruje się na pierścieniach łącznych z amalgamacją, które są związane z rozszerzeniami pierścieni. Między innymi następujące prace stały się inspiracją do rozpoczęcia badań:

Powyższe prace dotyczą pierścieni przemiennych z jedynkami, a zawarte w nich rezultaty uzyskiwane są m.in. przy pomocy narzędzi teorii kategorii. Głównym celem badań jest przeniesienie wyników na pierścienie łączne (również bez jedynek), nie korzystając z teorii kategorii, a ze strukturalnej teorii pierścieni, oraz otrzymanie ich przemiennych odpowiedników jako natychmiastowych wniosków z uzyskanych ogólniejszych rezultatów.

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe

Członkowie

Opis badań 

Zainteresowania badawcze zespołu koncentrują się wokół następujących zagadnień:

  • teoria stabilności w sensie Hyersa-Ulama;
  • teoria funkcjonałów addytywnych i wypukłych i twierdzenia o oddzielaniu;
  • wypukłość wyższych rzędów i funkcje wielomianowe;
  • średnie niezmiennicze i ich zastosowania w teorii równań i nierówności funkcyjnych;
  • metody równań funkcyjnych w teorii średnich;
  • równania funkcyjne związane z regułami kwadraturowymi;
  • warunkowe równania funkcyjne, w szczególności równania postulowane dla wektorów ortogonalnych;  
  • geometryczne charakteryzacje przestrzeni unitarnych;
  • aplikacje teorii równań funkcyjnych w analizie funkcjonalnej, algebrze, geometrii, probabilistyce, matematyce finansowej i ekonomii;
  • miary ryzyka;
  • funkcje sferyczne;
  • teoria reprezentacji grup;
  • podprzestrzenie niezmiennicze;
  • geometria przestrzeni Banacha;
  • teoria iteracji (układy dynamiczne);
  • zastosowanie porządków stochastycznych w teorii nierówności funkcyjnych;
  • nierówności związane z funkcjami wypukłymi oraz wypukłymi wyższych rzędów;
  • równania i nierówności związane z analizą numeryczną i funkcjami wielomianowymi.

Wśród najistotniejszych publikacji naukowych członków zespołu wydanych w ciągu ostatnich lat, można wyszczególnić m.in. następujące prace:

Pozostałe rodzaje aktywności

W konkursie uczestniczą studenci na dowolnym etapie ich studiów (licencjackich, magisterskich i doktoranckich). Konkurs odbywa się w języku angielskim i składa się z dwóch części: indywidualnej i drużynowej, w której uczestniczą drużyny składające się z pięciu zawodników. Uczestnicy otrzymują do rozwiązania w czasie 4 godzin w części indywidualnej 5 zadań, a w części drużynowej 10 zadań z nastę-pujących dziedzin: algebra i kombinatoryka, analiza matematyczna (z topologią i teorią zbiorów), równania funkcyjne (w tym równania różniczkowe), geometria i algebra liniowa, teoria miary i rachunek prawdopodobieństwa.

W 2020 roku konkurs nie odbył się w tradycyjnej formie z powodu pandemii COVID-19. W jego zastępstwie został zorganizowany konkurs internetowy wyłącznie w części drużynowej.

Wzięły w nim udział 50 drużyn studenckich z uczelni wyższych z Polski, Czech, Estonii, Rosji, Turkmenistanu i Ukrainy. W pracach jury (wybór zadań konkursowych i sprawdzanie rozwiązań) brali udział następujący członkowie zespołu: dr hab. Ekaterina Shulman i dr Marcin Zygmunt (który pełnił funkcję Przewodniczącego Jury).

W konkursie wzięła udział drużyna „Ślůnske Rachmajstry” reprezentująca Instytut Matematyki Uniwersytetu Śląskiego w składzie: Bartosz Kisiel (kapitan), Mateusz Pieszczek, Krzysztof Gomółka, Jakub Gogolok. Drużyna zdobyła tytuł laureata III stopnia.

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe
  • Wniosek/wnioski grantowe
  • Awans naukowy

Członkowie

Opis badań 

Badane są równania ewolucyjne; w tym równania paraboliczne w przestrzeni RN. Dla tych równań badane są półgrupy globalnych rozwiązań zagadnienia Cauchy’ego. Rozważania prowadzone są w skalach przestrzeni Banacha.

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe

Członkowie

Opis badań 

Zasadniczy kierunek badań koncentruje się na znalezieniu warunków równoważnych na to, aby ordynek w ciele globalnym był ordynkiem maksymalnym. W temacie tym ukazały się prace:

Wspomniana tematyka jest kontynuacją wcześniejszych badań prowadzonych przez Kazimierza Szymiczka i Marzenę Ciemałę, a następnie przez Beatę Rothkegel.

Dodatkowo prowadzone są badania w kierunku stworzenia narzędzi obliczeniowej teorii form kwadratowych nad ciałami globalnymi (we współpracy z Przemysławem Koprowskim i wcześniej z Mawunyo Kofi Darkey-Mensah). Rezultaty tych badań ukazały się w pracach:

Badania te zostały zapoczątkowane przez Alfreda Czogałę i Przemysława Koprowskiego. Przyczyniły się do uzyskania 29.11.2022 r. stopnia naukowego doktora przez Mawunyo Kofi Darkey-Mensah (rola Beaty Rothkegel w przewodzie doktorskim: promotor pomocniczy).

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe

Członkowie

Opis badań 

Przedmiotem badań jest zachowanie się w czasie rozwiązań równań różniczkowych cząstkowych, które można przedstawić jako abstrakcyjne semiliniowe równania różniczkowe z operatorem liniowym w części głównej generującym półgrupę analityczną. W przypadku dysypatywności równania opis ten polega na wykazaniu istnienia globalnego atraktora, eksponencjalnego atraktora lub w przypadku równań nieautonomicznych ich odpowiedników typu pullback oraz zbadaniu ich własności.

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe

Członkowie

Opis badań 

Zespół zamierza kontynuować badania zapoczątkowane dotychczasowymi publikacjami w następujących obszarach tematycznych:

    1. Granice odwrotne i systemy odwrotne.
    1. Gry topologiczne.
    1. Przestrzenie κ-normalne lub κ-metryzowalne.
    1. P-przestrzenie, przestrzenie rozproszone.
    1. Przestrzenie regularne, lecz nie całkowicie regularne.
    1. Badanie własności topologicznych z użyciem ciągów Fraïsségo.
    1. Funkcje oddzielnie ciągłe.
    1. Charakteryzacje pewnych przestrzeni topologicznych.

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe

Członkowie

Opis badań 

Główne kierunki prowadzonych obecnie badań koncentrują się na rozwijaniu teorii lokalnie przedstawialnych porządków oraz na budowaniu narzędzi potrzebnych do obliczania grup Witta wybranych schematów. W ramach tego projektu w ostatnich 3 latach zostały opublikowane następujące prace:

Od października 2020 w badaniach uczestniczy też doktorant, mgr Mateusz Pulikowski.

Zakładane efekty badań

  • Publikacje naukowe
  • Wniosek/wnioski grantowe
return to top
Formularz ×