W latach 70. Jolanta Wadowska-Król zainteresowała się chorującymi w Szopienicach dziećmi i nagłośniła skalę problemu, jakim była ołowica panosząca się pośród najmłodszych Katowiczan. Władze w PRL-u, chcąc uniknąć kontrowersji, utrudniały jej pracę i uniemożliwiły obronę doktoratu. W 2021 roku Uniwersytet Śląski postanowił uhonorować jej poświęcenie i badania, nadając najwyższą godność akademicką – tytuł doktora honoris causa. Od 2021 roku dr hab. Lucyna Sadzikowska, prof. UŚ przy wsparciu samej „Doktórki” rozpoczęła badania terenowe w Szopienicach. Przeprowadzając rozmowy, wywiady z byłymi pacjentami oraz ich rodzinami, zebrała narracje, które rejestrują i porządkują wieloaspektową historię chorych i ich rodzin, szopienickiej społeczności, choroby przemysłowej i dziedzictwa industrialnego tej dzielnicy Katowic. Przede wszystkim zaś dają obraz herstorii Jolanty Wadowskiej-Król, jej roli w kampanii społecznej na rzecz walki z ołowicą. Dzisiaj, sfabularyzowaną historię tych wszystkich działań daje serial „Ołowiane dzieci”, który 11 lutego będzie miał premierę na „Netflixie”.
Pomimo trudności, jakie sprawiała jej ówczesna władza, Jolanta Wadowska-Król niestrudzenie walczyła o to, by poprawić stan zdrowia dzieci mieszkających w pobliżu Huty Metali Nieżelaznych „Szopienice”. Między innymi jej działania pozwoliły uratować tysiące dzieci, dla których zorganizowano leczenie. Rozebrano domy, które znajdowały się najbliższym sąsiedztwie komina huty, a rodziny z dziećmi, które wracały po leczeniu z sanatoriów musiały się przenieść do mieszkań oddalonych od emitera zanieczyszczeń. Fakt, że lekarce uniemożliwiono w PRL-u obronę stopnia naukowego, był wstydliwą pozostałością po czasach komunistycznej cenzury. Próbę wynagrodzenia wieloletnich działań Jolanty Wadowskiej-Król, podjął Uniwersytet Śląski, gdy w 2021 roku nadał jej tytuł doktora honoris causa.
W ramach uroczystości nadania tytułu honoris causa Uniwersytet Śląski przygotował film dokumentalny, przybliżający działalność Jolanty Wadowskiej-Król pt. „Tajemnica trucia szopienickich dzieci”, który można obejrzeć na kanale YouTube uczelni.
W ostatnich latach swojego życia Jolanta Wadowska-Król wciąż była zaangażowana w działalność społeczną i chętnie wspierała starania dr hab. Lucyny Sadzikowskiej, prof. UŚ – prodziekan ds. rozwoju przy Wydziale Humanistycznym UŚ oraz dyrektorki świeżo powołanego Centrum Badań nad Środowiskiem Poprzemysłowym im. Jolanty Wadowskiej-Król przy UŚ, która podjęła się zadania zachowania pamięci o tamtych wydarzeniach.
Centrum ma na celu wzmocnienie potencjału badawczego, naukowego, organizacyjnego i dydaktycznego UŚ w zakresie inicjowania i realizowania projektów i zadań naukowych. Dotychczas na uczelni nie istniała jednostka, która stwarzałaby możliwość prowadzenia interdyscyplinarnych badań nad środowiskiem poprzemysłowym. Naświetlenie problemu skutków uprzemysłowienia regionu z perspektywy naukowej, namysł nad interdyscyplinarnymi rozwiązaniami ratunkowymi, ale też prewencyjnymi wpisują się w działania humanistyki zaangażowanej, nauk o Ziemi, studiów nad zrównoważonym rozwojem społeczeństwa. Problem skutków eksploatacji i przetwórstwa metali nieżelaznych jest kwestią, która wymaga pilnego zaangażowania przedstawicieli różnych dyscyplin nauki. Inspiracją dla utworzenia Centrum były działania Jolanty Wadowskiej-Król.
Badaczka z UŚ, chcąc dotrzeć do relacji szopienickich świadków, nawiązała bliską relację z Jolantą Wadowską-Król:
– Czułam, że warto z nimi porozmawiać. Myślę, że Pani Doktor uważała podobnie, dlatego postanowiła mi pomóc. Towarzyszyła mi podczas większości rozmów. Jej nazwisko otwierało wiele drzwi. Ludzie przecież niekoniecznie musieli się zgodzić na spotkania z zupełnie obcym człowiekiem, jakim dla nich byłam – mówiła dr hab. Lucyna Sadzikowska, prof. UŚ w rozmowie do półrocznika „No Limits”, w którym opowiadała o swoich badaniach. Owocem jej prac jest publikacja naukowa w półroczniku naukowym UŚ „Narracje o Zagładzie” pn. „«Po prostu pracowałam». Z Jolantą Wadowską-Król rozmawia Lucyna Sadzikowska”; publikacja, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego pt. „Ołowicze światy Śląska. W strefie chorób poprzemysłowych Jolanty Wadowskiej-Król”, , a także artykuł „The Szopienice community’s response to the consequences of lead exposure in the 1970s – attitudes and knowledge (humanistic perspective)”.
„Doktórka”, „Matka Boska Szopienicka” czy „śląska Erin Brockovich”, jak nazywana była Jolanta Wadowska-Król, zmarła 18 czerwca 2023 roku. Serial Netflixa, którego premiera nastąpi 11 lutego, zrodził się z potrzeby przypomnienia postaci Jolanty Wadowskiej-Król. Reżyserem produkcji jest prof. dr hab. Maciej Pieprzyca ze Szkoły Filmowej im. Krzysztofa Kieślowskiego przy Uniwersytecie Śląskim.
W 2021 roku Jolancie Wadowskiej-Król nadano tytuł doktora honoris causa UŚ | fot. Julia Agnieszka Szymala