Weronika Głodek
Wyróżnienie
przyznane w konkursie ogłoszonym w 2025 roku za pracę
Dyskryminacja algorytmiczna w stosunkach pracy
Opis pracy
Celem pracy była analiza istniejących ram prawnych regulujących stosowanie systemów sztucznej inteligencji w stosunkach pracy, w szczególności z perspektywy ochrony pracowników i kandydatów do pracy przed ryzykiem lub skutkami dyskryminacji algorytmicznej.
Szczególny nacisk położono na analizę efektywności mechanizmów ochronnych, jakie mogą zostać zastosowane w przypadkach naruszenia przez systemy zautomatyzowanego podejmowania decyzji zakazu dyskryminacji wyrażonego w Kodeksie pracy, zarówno w aspekcie prewencyjnym, jak i naprawczym. Analiza obejmuje przepisy prawa krajowego i unijnego oraz aktualne inicjatywy legislacyjne. Autorka stawia pytania o adekwatność współczesnych regulacji prawnych wobec immersji nowych zjawisk prawnych do stosunków społecznych, w tym przede wszystkim wobec złożoności problemów generowanych przez sztuczną inteligencję, takich jak brak przejrzystości działania algorytmów (tzw. „czarna skrzynka”), asymetria informacyjna między pracodawcą a pracownikiem czy trudności dowodowe związane z wykazaniem faktu dyskryminacji. Wnioski z przeprowadzonych badań wskazują na niewystarczającą ochronę przed negatywnymi skutkami zautomatyzowanych decyzji oraz na konieczność dalszego rozwoju norm prawnych, a także budowania świadomości w zakresie odpowiedzialnego i sprawiedliwego wdrażania technologii sztucznej inteligencji w środowisku pracy. Autorka szczególnie podkreśla potrzebę ustanowienia jednoznacznych zasad odpowiedzialności cywilnoprawnej pracodawcy i dostawcy systemu oraz stworzenia skutecznych mechanizmów egzekucji prawa.
Autorka: Weronika Głodek (kierunek: prawo)
Promotor: prof. dr hab. Łukasz Pisarczyk (Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach)
Weronika Głodek | fot. archiwum prywatne