Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Dr Magdalena Christ | Idziemy do lasu

20.05.2020 - 13:05 aktualizacja 20.05.2020 - 13:05
Redakcja: OO, Sekcja Prasowa
Tagi: las, natura, przyroda, spacer

| dr Magdalena Christ |

Obserwując obecnie lasy i parki, można odnieść wrażenie, że kilkutygodniowy przymusowy pobyt w domu spowodowany pandemią zaowocował u wielu osób wzrostem potrzeby kontaktu ze środowiskiem naturalnym, co można uznać za pozytywne zjawisko. Dla dzieci dążenie do przebywania w środowisku przyrodniczym jest zazwyczaj czymś naturalnym, do czego nie trzeba ich specjalnie zachęcać – wystarczy im na to pozwolić. Las stanowi przestrzeń wielozmysłowej stymulacji – szum liści, chropowatość kory, miękkość mchu czy trawy, śpiew ptaków, zróżnicowane podłoże pozwalające ćwiczyć równowagę itd. A w lesie mnóstwo patyków – uznanych za zabawkę wszechczasów – które mogą być wszystkim, co tylko podpowie dziecięca wyobraźnia. Las to źródło niezastąpionej witaminy N jak Natura, o której pisze Richard Louv. Spopularyzował on również takie pojęcie, jak „syndrom deficytu natury”, opisując cenę, jaką ludzkość płaci za odwrócenie się od przyrody: zmniejszone użycie zmysłów, niedobór uwagi, częstsze występowanie chorób fizycznych i psychicznych.

Z badań wynika, że aktywność w otoczeniu przyrody korzystnie wpływa na zdrowie i dobre samopoczucie. Związek pomiędzy aktywnością na świeżym powietrzu w dzieciństwie a późniejszymi odnoszącymi się do środowiska postawami i zachowaniami w dorosłym życiu odnotowali miedzy innymi Nancy Wells i Kristi Lekies, Louise Chawla oraz organizacje takie, jak Forestry Commission Scotland (FCS). Chawla twierdzi, że rosnąca liczba publikacji pokazuje, że aktywna troska o środowisko w dorosłym życiu często wynika z pozytywnych doświadczeń z przyrodą z dzieciństwa lub wczesnej młodości oraz z postawy osób stanowiących dla dziecka wzór do naśladowania, które ceniły środowisko naturalne. Kochamy i troszczymy się tylko o to, co znamy. Dlatego warto dołożyć wszelkich starań, aby dzieci poznały i pokochały otaczającą nas przyrodę jak najwcześniej.

Dla dorosłych, którzy poszukują inspiracji do kreatywnej zabawy z dziećmi na świeżym powietrzu, pomocne mogą być książki z serii „W co się bawić”, a szczególnie trzy z nich: „Cuda na kiju”, „W deszczu, śniegu, błocie”, „W miejskiej dżungli”.

Zdecydowanie polecam rodzicom, dziadkom i wszystkim innym dorosłym, których interesuje tematyka dotycząca kontaktu dzieci z naturą, wybór z poniższych pozycji książkowych w tym zakresie:

  • „Witamina N” oraz „Ostatnie dziecko lasu” Richarda Louva,
  • „Kalosze pełne kijanek. Jak dzięki rozwijaniu miłości do przyrody wychować kreatywne, odważne i odpowiedzialne dziecko” Scotta D. Sampsona,
  • „Nie ma złej pogody na spacer. Tajemnica szwedzkiego wychowania dzieci” Lindy Akeson McGurk,
  • „Instrukcja obsługi lasu” Petera Wohllebena.

Pomocne w poznawaniu lasów mogą okazać się także dostępne online materiały przygotowane przez Lasy Państwowe – w postaci czterech części dedykowanych poszczególnym porom roku: www.lasy.gov.pl.

Wielu ciekawych inspiracji na temat świata przyrody mogą dostarczyć różne strony internetowe, m.in.

Podczas szukania towarzystwa do leśnych spacerów warto śledzić akcję zainicjowaną przez Barbarę Zamożniewicz i jej Wielki Zachwyt (www.facebook.com), którą można znaleźć jako #idziemydolasu.

Z bogactwa publikacji kierowanych do dzieci na uwagę niewątpliwie zasługują te ciekawie ilustrowane:

  • „Na dworze. Przewodnik dla odkrywców przyrody”, którą napisały: Maria Ana Peixe Dias oraz Inês Teixeira do Rosário,
  •  „O czym szumią drzewa” Petera Wohllebena.

Mali odkrywcy przyrody mogą pogłębiać z nią kontakt przez cały rok, do czego zachęcają takie książki, jak „Rok z Findusem” oraz „Rok z Linneą”.

 

Bibliografia:

  • R. Louv: Witamina N. Odkryj przyrodę na nowo. 500 pomysłów i inspiracji dla rodziców i nauczycieli. Warszawa: Mamania, 2016,
  • R. Louv: Ostatnie dziecko lasu. Warszawa: Grupa Wydawnicza Relacja, 2014,
  • W. Bird: Natural thinking. https://www.rspb.org.uk/Images/naturalthinking_tcm9-161856.pdf. Data dostępu: 20.07.2017,
  • N. Wells, K. Lekies: Nature and the Life Course: Pathways from childhood nature experiences to adult environmentalism. „Children, Youth, and Environment” 2006, nr 16 (1),
  • L. Chawla: Childhood Experiences Associated with Care for the Natural World: a theoretical framework for empirical results. „Children, Youth and Environments” 2007, nr 17 (4),
  • Forestry Commission Scotland: Woods for Health Strategy. http://scotland.forestry.gov.uk/images/corporate/pdf/fcfc011.pdf. Data dostępu: 20.07.2017.

Dr Magdalena Christ
Dr Magdalena Christ z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach | fot. archiwum prywatne dr M. Christ

 

return to top