Na terenie kampusu Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie 20 maja 2026 r. odbyło się symboliczne otwarcie „Ogrodu Opowieści” – miejsca spotkania ludzi, historii i natury. Ogród powstał w ramach Transform4Europe z potrzeby powrotu do lokalnych tradycji oraz wiedzy, która była częścią codziennego życia wielu pokoleń mieszkańców regionu. Stworzyliśmy go razem – we współpracy osób studiujących na Wydziale Sztuki i Nauk o Edukacji UŚ, wykładowców i badaczy ze społecznością lokalną.
Inspiracją dla powstania „Ogrodu Opowieści” jest idea „pogranicza” – przestrzeni, w której różne światy przenikają się i uzupełniają. Tak jak w naturze spotykają się rozmaite ekosystemy, tak tutaj łączą się: przeszłość i współczesność, wiedza akademicka i doświadczenie lokalnej społeczności, przyroda i kultura.
Etap sadzenia roślin i tworzenia instalacji artystycznych był wynikiem trwającego prawie dwa semestry procesu, w którym wzięły udział osoby studiujące etnologię oraz edukację artystyczną. W toku procesu miał miejsce m.in. spacer etnobotaniczny, warsztat poświęcony zielarskiemu dziedzictwu regionu oraz warsztat współprojektowania ogrodu połączony z wykładem inspiracyjnym, prowadzonym przez doktorantkę Universidade Católica Portuguesa. Grupa studentów i studentek etnologii zebrała też wywiady poświęcone ogrodom z osobami mieszkającymi w Cieszynie, a osoby studiujące edukację artystyczną przygotowywały prace dedykowane przestrzeni Ogrodu.
Otwarciu „Ogrodu Opowieści” towarzyszyły warsztaty muzyczne ze Zbigniewem Wałachem, propagatorem muzyki górali karpackich oraz budowniczym tradycyjnych instrumentów muzycznych. Do przestrzeni Ogrodu przeniosła się także rozmowa uczestników VIII Debaty Akademickiej, odbywającej się pod hasłem: (Nie)posłuszeństwo w nauce i sztuce. Spotkanie zakończył „Ogród dźwięku”, czyli muzyczna medytacja wokół pamięci, natury i wewnętrznej równowagi. Była to autorska prezentacja kompozycji dr Adriana Robaka, prof. UŚ. 20 maja ogród odwiedziło ponad 100 osób.
Odkrycia, jakich w toku spacerów po Cieszynie i przyglądania się przydomowym ogródkom, skwerom i innym przestrzeniom zieleni, dokonały osoby studiujące edukację artystyczną, stały się dla nich dodatkową inspiracją. Przygotowały one prace artystyczne, zaprezentowane w formie wystawy pn. „Na progu”. Można ją zwiedzać w Transgranicznym Centrum Informacji Turystycznej w Cieszynie (ul. Zamkowa 1) do końca czerwca.
Symboliczne otwarcie ogrodu kończy realizację projektu, ale „Ogród Opowieści” dopiero zaczyna rosnąć, kwitnąć i się rozwijać.
Ogród powstał dzięki projektowi „Garden of Shared Memories”, realizowanemu w ramach sojuszu Transform4Europe przy współfinansowaniu z programu Unii Europejskiej Erasmus+.
