Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

  • Polski
  • English
search
Logo Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024

Projekt „Pamela Mission” najlepszą edukacyjną inicjatywą w ramach Global Space Balloon Challenge 2019

05.06.2019 - 13:45 aktualizacja 05.11.2019 - 11:17
Redakcja: admin

Sprawdzenie wpływu oddziaływania warunków panujących w stratosferze na organizmy żywe i nowe tworzywa to cel projektu „Pamela Mission” współtworzonego przez naukowców związanych z Uniwersytetem Śląskim. Inicjatywa została doceniona w ramach Global Space Balloon Challenge 2019 (GSBC), zajęła pierwsze miejsce w kategorii Best Educational Initiative.

W konkursie, organizowanym corocznie przez Stanford Space Initiative, udział biorą zespoły przeprowadzające w stratosferze eksperymenty naukowe z wykorzystaniem balonu. GSBC służy przede wszystkim popularyzacji nauki i inspiracji przyszłych pokoleń naukowców i inżynierów.

Projekt „Pamela Mission” realizowany jest przez zespół naukowców, który tworzą:

  • inicjatorzy i koordynatorzy projektu: dr Joanna Foryś i mgr Ireneusz Foryś z Unibota – jednostki Uniwersytetu Otwartego w Uniwersytecie Śląskim,
  • pracownicy Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŚ:
    • dr hab. prof. UŚ Mirosław Nakonieczny, dr hab. Agnieszka Babczyńska i dr hab. Grażyna Wilczek z Katedry Fizjologii Zwierząt i Ekotoksykologii,
    • dr Agata Daszkowska-Golec z Katedry Genetyki,
    • dr Sławomir Sułowicz z Katedry Mikrobiologii,
  • a także: dr Agata Kołodziejczyk, Director of Scientific Projects z Analog Astronaut Training Center,
  • Matt Harasymczuk, Aerospace Software Engineer z Analog Astronaut Training Center,
  • bioinformatyk mgr Michał Gocyła,
  • mgr inż. Tomasz Brol, inżynier elektronik z wieloletnim doświadczeniem w misjach balonowych
  • oraz dr Kamil Kamiński z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
     

W ramach projektu „Pamela Mission” (Pamela = Plant, Aranae and Microorganism Exposure to the Light Activity In the Near Space Environment) do stratosfery (na wysokość 37 km) zostały wysłane organizmy żywe (mikroorganizmy, pająki, jaja pająków, wyselekcjonowane siewki jęczmienia i rzodkiewnika odpornego na suszę) oraz nowe tworzywa (hydrożelowa membrana do konstrukcji przyszłych statków kosmicznych i habitatów pozaziemskich oraz tworzywo, z którego tworzone są anteny wysyłane w kosmos), aby naukowcy mogli badać wpływ warunków panujących w stratosferze.

Zdjęcie zrobione w stratosferze: w tle widać Ziemię, na pierwszym planie fragment kapsuły i zawieszki dwóch robotów i Usiołka
mat. fot. Unibota

Naukowcy z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŚ koordynują prowadzenie eksperymentów w dziedzinie genetyki, fizjologii i mikrobiologii, natomiast za część dotyczącą nowych materiałów odpowiada firma Analog Astronaut Training Center (we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim) oraz firma Astronika – jeden ze sponsorów misji. Członkowie zespołu z Analog Astronaut Training Center skonstruowali także prototyp specjalnej pasywnej kapsuły termicznej.

Dr Agata Daszkowska-Golec z Katedry Genetyki UŚ monitoruje badania dotyczące wpływu warunków w stratosferze na siewki jęczmienia oraz siewki rzodkiewnika pospolitego, w tym na odmiany dzikie oraz mutanty odporne na stres suszy.

Dr hab. prof. UŚ Mirosław Nakonieczny, kierownik Katedry Fizjologii Zwierząt i Ekotoksykologii UŚ, koordynuje prace związane z częścią eksperymentalną dotyczącą wpływu warunków stresowych na pająki z gatunków: Steatoda grossa (Theridiidae) i Parasteatoda tepidariorum (Theridiidae), w tym na jaja wyjęte z kokonów.

Z kolei dr Sławomir Sułowicz z Katedry Mikrobiologii UŚ czuwa nad częścią eksperymentalną z zakresu mikrobiologii i bada wpływ warunków panujących w stratosferze na kilkanaście szczepów mikroorganizmów.

Analizom poddane zostały także nowe tworzywa, takie jak: hydrożelowa membrana do konstrukcji przyszłych statków kosmicznych i habitatów pozaziemskich. Za tę część odpowiadają Matt Harasymczuk i dr Agata Kołodziejczyk z Analog Astronaut Training Center we współpracy z naukowcami z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Testowano także tworzywo, z którego wykonywane są anteny wysyłane w kosmos (eksperyment ten przeprowadzono we współpracy z firmą Astronika) oraz układy elektroniczne i telemetryczne (w tę część zaangażował się mgr inż. Tomasz Brol – specjalista z zakresu nawigacji balonów stratosferycznych i mniejszych).

Na pokładzie kapsuły badawczej umieszczona została ponadto para robotów HECON. Są to Osozjanie, roboty zdrowotne planety OSOZ firmy KAMFOFT SA, jednego ze sponsorów projektu. W misji uczestniczył również USiołek, maskotka Uniwersytetu Śląskiego.

Projekt współfinansowany jest ze środków Uniwersytetu Śląskiego, Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŚ oraz firm KAMSOFT SA i Astronika.

return to top