Program: JUST-2022-JTRA
Jednostka realizująca projekt: Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Wymiarem Sprawiedliwości oraz Wydział Prawa i Administracji
Koordynatorka: dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ
Zespół projektowy:
- sędzia dr hab. Krystian Markiewicz, prof. UŚ
- radca prawny mgr Barbara Cis.
Partnerzy:
- CEELI Institute w Pradze,
- Stowarzyszenie Sędziów Chorwackich,
- Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”
Realizowany w latach 2023–2024 program miał na celu podniesienie kompetencji sędziów w Europie Środkowo-Wschodniej w zakresie stosowania prawa Unii Europejskiej. W ramach projektu przeprowadzono 10 specjalistycznych szkoleń, w których wzięło udział 298 sędziów z dziewięciu krajów regionu.
Projekt obejmował dziesięć intensywnych sesji szkoleniowych – pięć poświęconych prawu cywilnemu i pięć prawu karnemu. Szkolenia prowadzone były w pięciu językach – angielskim, chorwackim, polskim, rumuńskim i bułgarskim – co zapewniło szeroką dostępność uczestników. Wykorzystano innowacyjne metody dydaktyczne, a zajęcia prowadzili wybitni specjaliści z zakresu prawa UE.
Uczestnicy szkolenia zdobywali wiedzę na temat kluczowych aktów prawnych UE, w tym europejskiego nakazu aresztowania, dyrektywy o europejskim nakazie dochodzeniowym oraz regulacji dotyczących dowodów i doręczeń w sprawach cywilnych. Poruszano także zagadnienia związane z ochroną danych (GDPR), przeciwdziałaniem strategicznym pozwom przeciwko partycypacji publicznej (SLAPP) oraz digitalizacją wymiaru sprawiedliwości.
Dodatkowo opracowane zostały trzy podręczniki, podsumowujące kluczowe zagadnienia poruszane podczas szkoleń. Zostały one przetłumaczone na pięć języków i udostępnione szerokiemu gronu odbiorców.
Jako rezultat projektu opracowano trzy kompleksowe podręczniki, które stanowią nieocenioną pomoc w stosowaniu prawa Unii Europejskiej w postępowaniach cywilnych i karnych, a także zawierają niezbędne elementy prawa ustrojowego. Podręczniki te nie tylko systematyzują wiedzę na temat kluczowych instrumentów prawnych UE, ale także dostarczają praktycznych wskazówek, orzecznictwa oraz najlepszych praktyk, które pomogą sędziom w codziennej pracy. Redaktorem podręczników jest dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska prof. UŚ z Interdyscyplinarnego Centrum Badań nad Wymiarem Sprawiedliwości.
- „EU Instruments in the Criminal Procedure. Boosting Judicial Competencies” – kompleksowe opracowanie dotyczące kluczowych instrumentów współpracy w sprawach karnych, takich jak Europejski Nakaz Aresztowania, Europejski Nakaz Dochodzeniowy oraz zasady wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych;
- „EU Instruments in the Service of Independent Judges and the Rule of Law – Boosting Judicial Competencies” – analiza standardów praworządności w UE, ochrony niezależności sądów oraz wyzwań związanych z SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation), a także wpływu digitalizacji na dostęp do wymiaru sprawiedliwości;
- „EU Instruments in Civil Justice – Boosting Judicial Competencies” – przewodnik po procedurach cywilnych, obejmujący regulacje dotyczące dowodów i doręczania dokumentów, standardy praworządności oraz ochronę danych osobowych (GDPR).
Podręczniki, których redaktorem była dr. hab. Katarzyna Gajda -Roszczynialska, prof. UŚ zostały przetłumaczone na pięć języków – angielski, chorwacki, polski, rumuński i bułgarski – aby zapewnić jak najszerszy dostęp do wiedzy prawniczej w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.
– Te podręczniki to kluczowe narzędzie dla sędziów, którzy chcą skutecznie stosować prawo UE i wzmacniać współpracę sądową na poziomie międzynarodowym – podkreśla dr. hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ redaktor naukowa publikacji.
Publikacje spotkały się z ogromnym zainteresowaniem, potwierdzając zapotrzebowanie na wysokiej jakości materiały szkoleniowe dla sędziów. Podręczniki są dostępne bezpłatnie i można je pobrać na stronie CEELI Institute: ceeliinstitute.org/resources.