Uniwersytet Śląski w Katowicach

Nazwa konkursu: NPRH – Dziedzictwo Narodowe

Kierownik projektu: dr hab. Agnieszka Piela, prof UŚ

Czas trwania: 21.10.2025-21.10.2028

Kwota finasowania: 184 986 PLN

Nazwa konkursu: NPRH – Dziedzictwo Narodowe

Kierownik projektu: dr hab. Dorota Fox, prof. UŚ

Czas trwania: 21.10.2025-21.10.2029

Kwota finasowania: 842 998 PLN

Nazwa konkursu: NPRH – Dziedzictwo Narodowe

Kierownik projektu: dr hab. Małgorzata Krakowiak, prof. UŚ

Czas trwania: 21.10.2025-21.10.2027

Kwota finasowania: 230 779 PLN

Nazwa konkursu: NPRH – Dziedzictwo Narodowe

Kierownik projektu: prof. dr hab. Aleksandra Kunce

Czas trwania: 21.10.2025-21.10.2030

Kwota finasowania: 531 795 PLN

Nazwa konkursu: NPRH Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: dr Aleksander Kopka

Czas trwania: 08.10.2025-08.10.2028

Kwota finasowania: 135 168,00 PLN

Nazwa konkursu: NPRH Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: dr hab. Iwona Słomak, prof. UŚ

Czas trwania: 21.10.2025-21.10.2024

Kwota finasowania: 146 368,00 PLN

Nazwa konkursu: NPRH Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: prof. dr hab. Przemysław Marciniak

Czas trwania: 05.11.2025-05.11.2028

Kwota finasowania: 168 923,00 PLN

Nazwa konkursu: NPRH Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: dr hab. Grażyna Krupińska

Czas trwania: 21.10.2025-21.10.2029

Kwota finasowania: 189 211,00 PLN

Nazwa konkursu: NPRH Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: dr Przemysław Piwowarczyk, prof. UŚ

Czas trwania: 21.10.2025-21.10.2030

Kwota finasowania: 316 176,00 PLN

Nazwa konkursu: NPRH – Uniwersalia 2.1

Kierownik projektu: prof. dr hab. Agnieszka Pośpiech

Czas trwania: 31.07.2025-31.10.2028

Kwota finasowania: 117 336 PLN

Nazwa konkursu: Miniatura 9, Postprzemysłowa dziewczyńskość? Analiza porównawcza wybranej twórczości powieściopisarek najmłodszego pokolenia ze środowisk „post-węglowych” w Anglii i w regionie Śląska i Zagłębia

Kierownik projektu: dr Julia Katarzyna Szołtysek

Kwota finasowania: 23 903 PLN

Nazwa konkursu: Doskonała Nauka II – Wsparcie monografii naukowych

Kierownik projektu: prof. dr hab. Bożena Mazurek

Czas trwania: 15.11.2024-15.05.2026

Kwota finasowania: 59 699 PLN

Nazwa konkursu: Doskonała Nauka II – Wsparcie monografii naukowych

Kierownik projektu: dr hab. Paweł Tomczok, prof. UŚ

Czas trwania: 15.11.2024-15.11.2026

Kwota finasowania: 50 993 PLN

Nazwa konkursu: Doskonała Nauka II – Wsparcie monografii naukowych

Kierownik projektu: dr hab. Iwona Gralewicz-Wolny, prof. UŚ

Czas trwania: 15.11.2024-15.05.2026

Kwota finasowania: 25 946 PLN

Nazwa konkursu: NPRH – Fundamenty

Kierownik projektu: dr Paweł Duda

Czas trwania: 12.02.2024-12.02.2027

Kwota finasowania: 590 650 PLN

Opis projektu:

Celem projektu jest przygotowanie edycji źródłowej niepublikowanych dotychczas fragmentów korespondencji dyplomatów papieskich, które odnosiły się do wysiłku militarnego Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1587–1668 – cotygodniowych raportów słanych do Rzymu przez nuncjuszy apostolskich rezydujących w państwie polsko-litewskim epoki Wazów. W Archivio Apostolico Vaticano oraz w Biblioteca Apostolica Vaticana przeprowadzone zostaną kwerendy, analizie poddana zostanie korespondencja dyplomatów papieskich rezydujących w Rzeczypospolitej w omawianym czasie oraz materiał źródłowy wygenerowany przez inne nuncjatury (między innymi w Wiedniu, Paryżu, Madrycie), dokonana zostanie jego selekcja, transkrypcja, korekta, ponadto opracowany zostanie aparat naukowy. Pozyskany materiał źródłowy będzie stanowił podstawę wydania pięciu publikacji w języku angielskim (w wydaniu papierowym oraz w postaci e-booków w formule open access).

Edycja wprowadzi do badań historycznych niepublikowany dotychczas w takim ujęciu tematycznym materiał źródłowy, a tym samym poszerzy zakres dostępnej wiedzy historycznej, jak również może stanowić asumpt do dalszych badań nad tematem wojen i wojskowości polskiej XVI–XVII wieku, relacji Rzeczypospolitej Obojga Narodów z jej sąsiadami oraz ze Stolicą Apostolską, rolą państwa polsko-litewskiego w polityce ogólnoeuropejskiej, jak również nad sposobem pozyskiwania i obiegu informacji w strukturach papieskiej służby dyplomatycznej.

Nazwa konkursu: NPRH – Dziedzictwo narodowe

Kierownik projektu: dr Maciej Stanek

Czas trwania: 07.03.2024-07.03.2029

Kwota finasowania: 1 328 927,84 PLN

Nazwa konkursu: NPRH – Dziedzictwo narodowe

Kierownik projektu: dr hab. Jolanta Gwioździk, prof. UŚ

Czas trwania: 11.03.2024-11.03.2029

Kwota finasowania: 674 625,78 PLN

Nazwa konkursu: NPRH – Dziedzictwo narodowe

Kierownik projektu: prof. dr hab. Renata Dampc-Jarosz

Czas trwania: 08.03.2024-08.03.2028

Kwota finasowania: 771 667,45 PLN

Nazwa konkursu: NPRH – Dziedzictwo narodowe

Kierownik projektu: dr hab. Dariusz Bęben, prof. UŚ

Czas trwania: 07.03.2024-07.03.2026

Kwota finasowania: 132 454,70 PLN

Nazwa konkursu: Społeczna odpowiedzialność nauki II – Popularyzacja nauki

Kierownik projektu: dr hab. Lucyna Sadzikowska, prof. UŚ

Czas trwania: 01.10.2023-30.05.2026 | Okres realizacji: 24 miesięcy

Kwota finasowania: 200 000 PLN

Streszczenie popularnonaukowe: 

Projekt zakłada m.in. organizację szkoleń z humanistyki terenowej, publikacje środowiskowe oraz realizację wystaw naukowo-artystycznych poświęconych środowisku i zmianie klimatycznej.

Nazwa konkursu: NPRH – Dziedzictwo narodowe

Kierownik projektu: dr hab. Lucyna Sadzikowska, prof. UŚ

Czas trwania: 20.02.2024-20.02.2029

Kwota finasowania: 1 120 944,34 PLN

Streszczenie popularnonaukowe: 

Zasadniczym celem projektu jest naukowe opracowanie unikatowego zasobu źródłowego, istotnego dla polskiego dziedzictwa kulturowego, jego ochrona, upowszechnienie i włączenie do żywej tradycji kultury narodowej. Materiałową podstawą badań są teksty autorstwa więźniów obozów koncentracyjnych (Stutthof, Gross-Rosen, Auschwitz). Projekt stawia sobie za cel transkrypcję, tłumaczenie z języka niemieckiego, opracowanie i opatrzenie aparatem krytycznym, historyczno-filologicznym oraz dwujęzyczną publikację zespołu listów, dokumentów, a także zachowanych innych nietekstowych dokumentów osobistych.

Nazwa konkursu: Perły nauki

Kierownik projektu: mgr Maciej Mazur

Opiekun naukowy: prof. dr hab. Adam Dziadek

Czas trwania: 16.05.2023-16.05.2027 | Okres realizacji: 48 miesięcy

Kwota finasowania: 192 493 PLN

Nazwa konkursu: NPHR Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: dr Alicja Pietras

Czas trwania: 03.11.2023-03.05.2026 | Okres realizacji: 24 miesiące

Kwota finasowania: 178 035,05 PLN

Cel projektu:

Celem projektu jest przygotowanie tłumaczenia, krytyczne opracowanie oraz redakcja sześciu niedostępnych w języku polskim, najważniejszych dla rozumienia kształtowania się i przemian jego krytycznej ontologii, aksjologii i antropologii artykułów Nicolala Hartmanna, zebranych i wydanych po jego śmierci w zbiorze pism Kleinere Schriften.

Nazwa konkursu: NPHR Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: dr Patrycja Matusiak

Czas trwania: 03.11.2023-03.11.2028 | Okres realizacji: 60 miesięcy

Kwota finasowania: 237 080 PLN

Nazwa konkursu: NPHR Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: dr hab. Mariusz Jochemczyk, prof. UŚ

Czas trwania: 15.11.2023-15.11.2028 | Okres realizacji: 60 miesięcy

Kwota finasowania: 598 423 PLN

Nazwa konkursu: NPHR Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: prof. dr hab. Dariusz Kubok

Czas trwania: 03.11.2023-03.11.2026 | Okres realizacji: 24 miesiące

Kwota finasowania: 217 982,10 PLN

Cel projektu:

Celem projektu jest krytyczne wydanie oraz tłumaczenie z języków oryginału na język polski pism i testimoniów pierwszych jońskich myślicieli, a także świadectwa starożytnych komentatorów na ich temat wraz z opracowaniem.

Nazwa konkursu: NPHR Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: dr hab. Tomasz Kubalica, prof. UŚ

Czas trwania: 03.11.2023-03.11.2028 | Okres realizacji: 24 miesiące

Kwota finasowania: 256 926 PLN

Cel projektu:

Celem projektu jest udostępnienie polskiemu czytelnikowi uważanych za wzorcowe rozważań dotyczących specyfiki nauk humanistycznych autorstwa Heinricha Rickerta, jak również przybliżenie mniej znanego dorobku tego myśliciela w zakresie filozofii nauki.

Nazwa konkursu: NPHR Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: dr Marcin Kuczok

Kwota finasowania: 122 400 PLN

Nazwa konkursu: NPRH – Dziedzictwo Narodowe

Kierownik projektu: prof. dr hab. Hanna Wojtczak

Czas trwania: 22.03.2022-21.03.2027 | Okres realizacji: 22.03.2022- 21.03.2027

Kwota finansowania: 796 491 PLN

Nazwa konkursu: Nauka dla Społeczeństwa

Kierownik projektu: prof. dr hab. Marta Tomczok

Czas trwania: 27.02.2024-27.02.2027 | Okres realizacji: 36 miesięcy

Kwota finansowania: 292 380 PLN

Cel projektu:

W Polsce ani górnictwo, ani kultura węgla nie były dotąd przedmiotem badań historii mówionej, dlatego zakładane w niniejszym projekcie działania mają charakter innowacyjny i prekursorski. Podobnie nie były badane także społeczne i kulturowe konsekwencje restrukturyzacji górnictwa, a przede wszystkim ich zintegrowana postać, jaką jest narodowe dziedzictwo węgla kamiennego. Narracje mówione górników i ich otoczenia mają szansę na wniesienie zarówno korekt w stosunku do komunistycznej wizji kultury, jak i na wytworzenie współcześnie ważnej kultury kultywowanej przez starzejącą się część społeczeństwa. Jej zebranie i zaprezentowanie podczas wielu, przewidzianych w tym projekcie inicjatyw z udziałem ludzi młodych, staną się czynnie przekazywaną tradycją polskiego dziedzictwa narodowego, w którym ważną rolę odgrywają myśl religijna i aktywizm społeczny.

Nazwa konkursu: NPRH – Fundamenty

Kierownik projektu: prof dr hab. Maciej Fic

Czas trwania: 20.02.2023-20.02.2028

Kwota finasowania: 926 777,48 PLN

Nazwa konkursu: NPRH – Dziadzictwo Narodowe

Kierownik projektu: prof. Leonard Ogierman

Kwota finasowania: 584 272 PLN | Okres realizacji: 21.12.2018-20.12.2023

Streszczenie popularnonaukowe: 

Projekt zakłada dokumentację i kompleksowe opracowanie druków z lat 1459-1600, zgromadzonych przez paulinów polskich.Badania interdyscyplinarne obejmą rejestrację druków, ich analizę bibliologiczną, tegumentologiczną i paleograficzną, z wykorzystaniem elementów prac konserwatorskich, a następnie monograficzne omówienie związków kolekcji z kulturą umysłową epoki Jagiellońskiej i relacji z intelektualnym dziedzictwem europejskim. Zaplanowano:
1. Kompleksowe opracowanie ok. 320 inkunabułów i ok. 2,5 tys. druków z XVI w., przechowywanych głównie na Jasnej Górze i na Skałce. Przewidziano pełną charakterystykę tych druków, czyli opis bibliograficzny oraz analizę i cyfrową dokumentację znaków proweniencyjnych, a także różnego rodzaju egodokumentów (głównie not marginalnych). Założono także charakterystykę oryginalnych opraw (ok. 1, 5 tys. zachowanych, w tym kilkadziesiąt tzw. opraw jagiellońskich). Te zbiory dotąd nie podlegały dokumentacji, jedynie część inkunabułów była zarejestrowana w katalogu (Incunabula que in bibliothecis Poloniae asservantur 1970-1993), choć nie uwzględniono tam ponad 85 tytułów, a opis pozostałych był znacząco skrócony.
2. Ocenę aktualnego stanu zachowania każdego egzemplarza, wraz z opisem ujawnionych defektów i przebytych chorób pochodzenia mikrobiologicznego i entomologicznego.
3. Przedstawienie obiegu druków XV-XVI w., opracowane z wykorzystaniem źródeł archiwalnych oraz cech indywidualnych druków (m.in. zapisów proweniencyjnych, marginalii, opraw), a także charakterystykę typograficzną i rzeczową zasobu. Opracowanie historyczne pozwoli na opis intelektualnego środowiska paulinów polskich w relacji do kultury intelektualnej Rzeczypospolitej doby Jagiellonów oraz jej relacji z kulturą i nauką europejską. Wyniki analiz zostaną udostępnione również w formie wizualizacji naukowej (Palladio lub Gephi), co pozwoli na zobrazowanie zachodzących relacji w zakresie kształtowania się i funkcjonowania poszczególnych kolekcji.
4. Wprowadzenie do światowego obiegu naukowego informacji o drukach XV-XVI w. oraz o oryginalnych oprawach z zabytkowego księgozbioru. Ponadto udostępnienie materiałów źródłowych do dziejów pisma i książki jako sposobu komunikacji, narzędzia organizacji wiedzy i elementu kultury umysłowej dawnej Rzeczypospolitej oraz nauki europejskiej.

Słowa kluczowe: inkunabuły, stare druki, XVI wiek, tegumentologia, paleografia, katalog, paulini

Nazwa konkursu: NPRH – Uniwersalia 2.1

Kierownik projektu: prof. dr hab. Adam Dziadek

Czas trwania: 12.11.2021-11.11.2026

Kwota finasowania: 368 337 PLN

Streszczenie popularnonaukowe: 

Podstawą projektu jest pięć tomów monograficznych, które ukazały się w serii „Studia o Męskości” powołanej do istnienia przez Wydawnictwo IBL PAN w związku z projektem NCN Maestro 4, którym kierował pomysłodawca niniejszego wniosku (w momencie podpisywania umowy grantowej w roku 2013, NCN nie wymagał publikacji obcojęzycznych; jedynie część prac, nie ujęta zresztą w niniejszym wyborze, ukazała się w kilku różnych językach). Jest to wybór, na który składają się dwie monografie zbiorowe i trzy monografie autorskie. Wybór został tak pomyślany i opracowany, aby teksty z tomów zbiorowych i monografii autorskich nie pokrywały się, tj. aby uniknąć zbędnych powtórzeń, które generowałyby jedynie koszty – w trakcie prac redakcyjnych usunięte zostaną ostatecznie jakiekolwiek powtórzenia.

Przedstawiony w projekcie wybór, stanowi prezentację metodologii przyjętej w badaniach (opiera się ona na założeniach interdyscyplinarnych – m. in. literaturoznawstwo, nauki o kulturze, psychoanaliza, socjologia – w oczywisty sposób opiera się ona na światowych ustaleniach z zakresu Men’s Studies, ale przede wszystkim przedstawia metodologię, jaką wypracowano w trakcie badań nad polskimi męskościami; kulturowa specyfika polskich męskości nie pozwalała na przejęcie podstaw metodologicznych, ale zmuszała do wypracowania nowatorskich narzędzi opisu) oraz prezentację wyników badań, które są w świecie zupełnie nieznane. Rozprawy zawarte w poszczególnych książkach i monografiach stoją na bardzo wysokim poziomie merytorycznym – dopracowana szczegółowo metodologia sprzyja odkrywczym interpretacjom różnorodnych tekstów kultury. Podstawy metodologiczne mogą być wykorzystane w dalszych badaniach nad fenomenem męskości także w świecie. Opierają się na analizie dyskursu, psychoanalizie, studiach kulturowych. W trakcie prowadzonych badań sięgano do ustaleń socjologii i innych nauk społecznych (w czasie prac nad monografiami nawiązano kontakt i współpracę m. in. ze światowej sławy znawcami problematyki Raewyn Connell i Michaelem Kimmelem). Rozprawy i monografie koncentrują się w przeważającej mierze na najbardziej znanych polskich tekstach literackich i tekstach kultury. W kolejnych publikacjach dokonano oryginalnych, nowatorskich interpretacji dobrze znanych (także w świecie) dzieł, co umożliwiła perspektywa maskulinistyczna.

Wyniki badań ogłoszone w poszczególnych publikacjach dotyczą m. in.:

• historii odmienności seksualnej w polskiej nowoczesności (problematyka oswojenia, odrzucenia, izolacji),
• „odmieńczych męskości” (problematyka zniewieściałości, potworności, hybrydyzacji, homoseksualności),
• psychoanalizy literackiej (ojcowskie i męskie figury w literaturze polskiej),
• męskości i jej relacji do kultury dominującej (polskie odmiany męskości hegemonicznej i jej konfrontacja z rzeczywistością),
• teorii i metodologii badań nad polskimi męskościami w kontekście badań światowych,
• męskości jako kategorii kulturowej i jej historyczności.

Słowa kluczowe: Men’s Studies, literatura polska od XIX wieku do współczesności, pychoanaliza, analiza dyskursów

Nazwa konkursu: NPRH – Uniwersalia 2.2

Kierownik projektu: dr hab. Jan Kucharski, prof. UŚ

Czas trwania: 03.12.2021-02.12.2026

Kwota finasowania: 187 664 PLN

Streszczenie popularnonaukowe: 

Wśród mówców attyckich (których zachowane pisma wciąż nie doczekały się pełnego przekładu na język polski) Izokrates zajmuje miejsce szczególne. Dla nowożytnego humanizmu ma on bowiem znaczenie nie tylko przedmiotowe, jako kanoniczny autor studiowanych i naśladowanych mów, lecz także podmiotowe: jako twórca modelu kształcenia, do którego nawiązywały późniejsze sztuki wyzwolone. Jako pierwszy bowiem otworzył on w Atenach niedaleko gimnazjonu w Lykejon stałą szkołę retoryki (ok. 390 p.n.e), która za pośrednictwem jej hellenistycznych i rzymskich naśladowców stała się prefiguracją nowożytnej idei uniwersytetu. W czasach współczesnych, gdy model kształcenia poprzez studia nad literaturą i sztuką wymowy ograniczony został do wąskiej grupy najbardziej prestiżowych uczelni, a studia humanistyczne przeżywają swój największy w historii kryzys, przybliżenie polskiemu czytelnikowi postaci Izokratesa, uznawanego za patrona sztuk wyzwolonych, wydaje się szczególnie uzasadnione. Niniejszy projekt obejmuje przekład, opracowanie naukowe oraz publikację wszystkich zachowanych pism Izokratesa. Dla współczesnego człowieka teksty te po raz pierwszy przedstawiają teoretycznie świadomy program wychowawczy i kształcenia, a zarazem są unikalnym doświadczeniem kulturowego paradygmatu, jakim była demokracja ateńska, „w działaniu”. Ich wydanie w języku polskim będzie nie tylko stanowiło korzyść dla ogółu społeczeństwa zainteresowanego kulturą starożytną i jej recepcją w kulturze polskiej, ale będzie również pomocne badaczom z różnych dziedzin nauk społecznych i humanistycznych, którzy nie posługują się płynnie językiem starogreckim, a którzy mogą wykorzystać w swojej pracy te nieopublikowane dotąd po polsku źródła do historii, polityki, prawa, literatury, retoryki i relacji społecznych starożytnych Greków.

Program: Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 (Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji)

Koordynatorka projektu: dr hab. Marta Tomczok, prof. UŚ

Kwota finasowania: 1 434 621,47 PLN | Okres realizacji: 01.06.2024-30.06.2026

Streszczenie popularnonaukowe: 

Celem projektu jest rozwój aktywności społecznej osób zamieszkujących Rudę Śląską oraz miasta ościenne, w tym w szczególności młodzieży i kobiet oraz przygotowanie ich do akceptacji dla procesu transformacji i zmiany klimatycznej poprzez podjęcie w okresie realizacji projektu w Rudzie Śląskiej, szeregu działań na rzecz mieszkańców i obszarów uczestniczących w procesie sprawiedliwej transformacji.

Strona projektu: https://us.edu.pl/wydzial/wh/projekty-badawcze/laboratoria-czwartej-przyrody/

Instytucja finansująca: Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki

Kierownik projektu: dr Cecylia Tatoj

Kwota finasowania: 9 993.00 EUR | Okres realizacji: 01.02.2023-31.07.2024

Streszczenie popularnonaukowe: 

Celem projektu jest analiza sytuacji języka hiszpańskiego na różnych poziomach edukacji w: Polsce, Czechach, na Słowacji i na Węgrzech.

Tworząc pierwszy zestaw danych demolingwistycznych języka hiszpańskiego w regionie V4, projekt odpowiada na dwa pytania badawcze: (i) w jakich warunkach języki obce – ze szczególnym uwzględnieniem hiszpańskiego – są włączane do środowiska edukacyjnego; (ii) jakie czynniki społeczne i polityczne determinują ich ewolucję.

Projekt jest częścią sieci badawczej „El Español en Europa”, której celem jest ilościowy i jakościowy opis geografii językowej i kulturowej języka hiszpańskiego i jego użytkowników we wszystkich krajach europejskich.

W projekcie biorą udział: Uniwersytet Jagielloński (koordynator), Uniwersytet w Bratysławie, Uniwersytet w Czeskich Budziejowicach oraz Uniwersytet Segedyński.

Instytucja finansująca: Fundacja Centrum Badań nad Historią Kościoła im. Ks. Wincentego Myszora

Kierownik projektu: dr hab. Lucyna Sadzikowska, prof. UŚ

Kwota finasowania: 7 280 PLN | Okres realizacji: 4.10.2021-3.10.2022

Streszczenie popularnonaukowe: 

Publikacja edycji dokumentów źródłowych dotyczących genezy powstania Wydziału Teologicznego UŚ wraz z opracowaniem naukowym (historycznym i literaturoznawczym) oraz wywiadami (ks. dr Damian Zimoń, prof. Janusz Janeczek, prof. T. Sławek).

Instytucja finansująca: Deutsche Forschungsinstitut

Kierownik projektu: prof. dr hab. Jolanta Tambor

Kwota finasowania: 271 330 PLN | Okres realizacji: 1.08.2018-31.07.2023

Streszczenie popularnonaukowe: 

Celem projektu jest poznanie aktualnego śląskiego języka mówionego w Polsce, zwłaszcza w górnośląskim obszarze przemysłowym. W tym celu katowicki partner projektu prof. dr. Jolanta Tambor z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach zebrała korpus aktualnie używanego śląskiego. Będzie to składać się z nagrań dokonanych w kontekście nieformalnych rozmów, które były znajome, przyjacielskie lub kolegialne. Nagrania te będą transkrybowane, tłumaczone i opisywane gramatycznie oraz pod kątem ich przynależności językowej do języka polskiego lub śląskiego na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach pod kierunkiem prof. Tambor. Partner projektu z Hamburga prof. dr. Jan Patrick Zeller tworzy automatyczne tłumaczenia na język polski oraz automatyczne adnotacje gramatyczne jako szablon. Również pod kierunkiem partnera projektu z Hamburga, Zellera, germanizmy są zaznaczane w korpusie na Uniwersytecie w Hamburgu.

Funding Institution: Deutsche Forschungsinstitut

Principal Investigator: prof. Jolanta Tambor

Funding amount: 271 330 PLN | Implementation period: 1.08.2018-31.07.2023

Description for the general public:

The aim of the project is to study the current spoken Silesian language in Poland, especially in the Upper Silesian industrial area. For this purpose, the Katowice project partner Prof. Dr. Jolanta Tambor at the Silesian University of Katowice collected a corpus of currently spoken Silesian. This will consist of recordings that were made in the context of informal conversations with friends, friends or colleagues. These recordings will be transcribed, translated and annotated grammatically and with regard to their linguistic affiliation to Polish or Silesian at the Silesian University of Katowice under the direction of Prof. Tambor. The Hamburg project partner Prof. Dr. Jan Patrick Zeller creates automatic translations into standard Polish as well as automatic grammatical annotations as a template. Also under the direction of the Hamburg project partner Zeller, Germanisms are marked in the corpus at the University of Hamburg.

Kierownik projektu: dr hab. Michał Krzykawski, prof. UŚ

Streszczenie popularnonaukowe: 

Głównym celem projektu NesT jest wypracowanie odpowiedzi na zjawisko masowej proletaryzacji (utraty wiedzy jako umiejętności: umiejętności życia, wytwarzania, teoretyzowania, koncypowania) jako efektu podporządkowania rozwoju technologii krótkowzrocznym interesom rynku. Prace projektowe dążą do połączenia problemów lokalnych, wynikających ze specyfiki określonych terytoriów, na których znajdują się uczestniczące w projekcie organizacje, z międzynarodowymi obawami epoki antropocenu (kryzys klimatyczny, kryzys bioróżnorodności, kryzys epidemiologiczny, kryzys demokracji, apatia polityczna, utrata zaufania społecznego wobec nauki, nadmiar informacji, dezinformacja i zjawisko postprawdy, a więc wszystko to, co jest efektem obarczonego błędem użytku z technik i technologii). Projekt Networking Ecologically Smart Territories (NesT) jest projektem międzyobszarowym, międzykontynentalnym i międzysektorowym. Projekt łączy prace badawcze prowadzone na płaszczyźnie teoretycznej z praktykowaniem badań współtwórczych (recherche contributive, contributory research), nawiązujących do tradycji badań w działaniu i osadzających proces wytwarzania wiedzy w konkretnych lokalnościach.

Nazwa konkursu: Horyzont 2020 | Kwota finasowania: 514 280 EUR | Okres realizacji: 1.09.2021-31.08.2024

Nazwa konkursu: Premia na Horyzoncie 2 | Kwota finasowania: 108 417 PLN | Okres realizacji: 1.09.2021-31.08.2024

Principal Investigator: Michał Krzykawski, PhD, DLitt, Associate Professor

Description for the general public:

The principal aim of Networking Ecologically Smart Territories (NEST) will be to test the hypothesis that digital diversification, which will be explored as noodiversification and technodiversification as the conditions of resilience of human societies, holds the key to a reinvention of contemporary, proletarianising, industrial economics. For this purpose, a large transdisciplinary research mobility project is necessary in order to articulate local territorial situations with international concerns in the context of the Anthropocene. The aims will be achieved through an international and intersectorial exchange of researchers and staff across the academic and non-academic partners of NEST. The NEST consortium is made of 11 partners, 4 EU academic partners TU Dublin (IRL), IRI (FR), Paris Lumiere (FR), SALSKI (PL) and 2 Third Country academic Partners Uartes (EC), Berkeley (US) and 5 non-academic partners, DCC (IRL), D93( FR), Factory of the Living (PL), Dissinovation (FR) and associated with the Galapagos (EC). There are 3 academic WPs.By extending the critique of digital technology already undertaken by the Digital Studies Network to reconsider the foundations of computer theory in relation to the concepts of locality, negentropy, anti-entropy, data economy and networked AI by developing the concepts of technodiversity and cosmothenchics (WP1). To experiment and introduce new forms of collective responsibility through Territorial experimentation, enabling new forms of citizen participation in local governance through contributory research (WP2). To experiment and develop a network of territorial laboratories of digital contributory research in order to study the constraints acting on life and the archipelagos of ecological niches by species inhabiting the same territoires, with a view to generating local understandings of living singularities and functional cooperations between territorial-laboratories and academics in view of the planetary threat. (WP3)

Funding schemes: Horyzont 2020 | Funding amount: 514 280 EUR | Implementation period: 1.09.2021-31.08.2024

Funding schemes: Premia na Horyzoncie 2 | Funding amount: 108 417 PLN | Implementation period: 1.09.2021-31.08.2024

Instytucja finansująca: Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki

Kierownik projektu: prof. dr hab. Bernadeta Niesporek-Szamburska

Kwota finasowania: 26 675 EUR | Okres realizacji: 1.10.2020-30.09.2023

Streszczenie popularnonaukowe: 

W projekcie HEC udział biorą przedstawiciele nauk humanistycznych – zespół ma więc charakter interdyscyplinarny, oraz praktycy: nauczyciele i edukatorzy z różnych instytucji i szczebli nauczania krajów V4, co wprowadza perspektywę międzynarodową. Takie synergiczne spotkanie uczonych i praktyków pozwala na wielostronny, wieloaspektowy i zintegrowany ogląd zagadnienia oraz daje gwarancję skuteczności prowadzonych prac. Zapewni szeroki zasięg oddziaływania HEC. Projekt składa się z dwóch komplementarnych partii: (1) diagnoza stanu obecnego (Rozpoznania) i (2) projektowanie instytucjonalnych, merytorycznych i dydaktycznych form działania (Dobre praktyki, Rekomendacje).

Funding Institution: The International Visegrad Fund

Principal Investigator: prof. Bernadeta Niesporek-Szamburska

Funding amount: 26 675 EUR | Implementation period: 1.10.2020-30.09.2023

Description for the general public: 

The participants of the HEC project are representatives of the humanities (literature researchers, literary critics, linguists, historians, teaching methodology researchers), and educators with practical experience, all coming from a variety of institutions and branches of education in V4 countries, which makes the team interdisciplinary and international. The collaboration of researchers and practitioners makes it possible to adopt a holistic and multi-faceted perspective on the issue; moreover, it guarantees the effective operation of the team and ensures a broad impact of HEC activities. The project consists of two parts: (1) identification of the current state of affairs (DIAGNOSIS) and (2) planning of institutional, scholarly and teaching activities (BEST PRACTICES, RECOMMENDATIONS).

Instytucja finansująca: Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki

Kierownik projektu: prof. dr hab. Ryszard Kaczmarek

Kwota finasowania: 75 440 EUR | Okres realizacji: 1.06.2021-31.05.2023

Streszczenie popularnonaukowe: 

Celem projektu jest po pierwsze pokazanie, że wizualne środki masowego przekazu odegrały kluczową rolę w tworzeniu polsko-niemiecko-żydowskich obrazów sąsiedztwa i znacząco je spopularyzowały. W centrum naszego zainteresowania są dwa media niskoprogowe (użytkowe): pocztówka ilustrowana, w skrócie pocztówka, która stała się dominującym medium masowym przełomu wieków, oraz plakat, który – wraz ze spadkiem popularności pocztówki – przeżywał swój wzrost. W jaki sposób – jest to jedno z pytań badawczych – wspomniane media wizualne przyczyniły się do kształtowania autowizerunków i wizerunków obcych? Jak pocztówki przedstawiały Polaków, Żydów i Niemców w kontekście ich koegzystencji na wieloetnicznych i wieloreligijnych obszarach rozbiorowej Polski, a jak w kontekście masowych ruchów migracyjnych między tymi obszarami? Jaki wpływ wywarły obrazy na wymianę doświadczeń (np. migracyjnych), które zostały zapisane na odwrocie? Oprócz konkretnego wkładu empirycznego, dwuletni projekt ma po drugie na celu przedstawienie metodologii analizy obrazów, która jest dobrze ugruntowana w historii sztuki, poparta studiami kulturowymi i historycznymi. Dlatego zgromadziliśmy interdyscyplinarny polsko-niemiecki zespół projektowy, który łączy niezbędne kompetencje. Nasze badania nad wizualnością otworzą nowe perspektywy spojrzenia na polsko-niemiecko-żydowskie relacje. Last but not least będzie to impuls dla historii sztuki jako dyscypliny naukowej, by mocniej włączyła w zakres swoich badań polsko-niemieckie relacje. Bliżej przeanalizowane zostaną pocztówki i plakaty, które pochodzą z polsko-niemieckiego pogranicza kulturowego, głównie z Górnego Śląska i Wielkopolski. Jako materiał porównawczy zostaną użyte przykłady z innych terenów przygranicznych, np. z Galicji czy Królestwa Kongresowego. Będą one zbadane pod kątem ich wielojęzyczności, kreowania wizerunków etnicznych, a także tworzenia swoistej topografii kulturowej poprzez ukazywanie obiektów należących do różnych wyznań. W ikonosferze polsko-niemieckich pogranicz istotnym motywem jest ludność żydowska oraz budowle znamionujące jej obecność na tych terenach. Stąd też media wizualne rozpatrywane będą w dużej mierze jako polsko-niemiecko-żydowskie miejsca pamięci.