Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

search

przeciwdziałanie mobbingowi

Szacunek, bezpieczeństwo i odpowiedzialność

W Strategii rozwoju Uniwersytetu Śląskiego na lata 2026–2029 wyznaczyliśmy kierunek budowania kultury pracy i studiowania opartej na wzajemnym szacunku, życzliwości, odpowiedzialności oraz poszanowaniu godności każdej osoby.

Zależy nam, aby Uniwersytet był miejscem, w którym można pracować, studiować i rozwijać się w atmosferze bezpieczeństwa, współpracy i równego traktowania. Przeciwdziałanie mobbingowi oraz innym zachowaniom mogącym naruszać godność człowieka stanowi wspólną odpowiedzialność władz uczelni, kadry kierowniczej, pracowniczek i pracowników oraz wszystkich osób tworzących społeczność akademicką.

Zmiany w przepisach od 5 listopada 2026 r.

5 listopada 2026 r. wchodzą w życie nowe przepisy Kodeksu pracy dotyczące przeciwdziałania mobbingowi oraz innym zachowaniom mogącym naruszać godność pracowniczek i pracowników.

Nowelizacja wprowadza między innymi:

  • nową, uproszczoną, definicję mobbingu, która charakteryzuje mobbing jako uporczywe nękanie pracownika;
  • przykładowy katalog zachowań mogących stanowić mobbing;
  • doprecyzowanie obowiązków pracodawcy w zakresie przeciwdziałania mobbingowi;
  • wyraźne rozróżnienie pomiędzy działaniami mobbingowymi a wykonywaniem przez przełożonych prawidłowych czynności związanych z organizacją i oceną pracy;
  • szersze spojrzenie na źródła zachowań mobbingowych, które mogą pochodzić nie tylko od przełożonych, lecz także od współpracowników, podwładnych lub innych osób wykonujących pracę na rzecz organizacji;
  • doprecyzowanie zasad odpowiedzialności związanej z występowaniem mobbingu w środowisku pracy.

Nowe przepisy Kodeksu pracy obowiązują od 5 listopada 2026 r.

Ustawodawca przewidział jednak sześciomiesięczny okres na dostosowanie regulacji wewnętrznych i procedur funkcjonujących u pracodawców do nowych wymagań.

W tym czasie Uniwersytet będzie przygotowywał niezbędne zmiany w swoich regulacjach i działaniach edukacyjnych. Jednocześnie nadal funkcjonują obowiązujące mechanizmy służące przeciwdziałaniu mobbingowi i innym niepożądanym zachowaniom, w tym Polityka antymobbingowa oraz procedury zgłaszania i wyjaśniania spraw.

Czym jest mobbing?

Zgodnie z nowymi przepisami Kodeksu pracy mobbing oznacza uporczywe nękanie pracownika. Nękanie ma charakter uporczywy, jeżeli jest powtarzalne, nawracające lub stałe.

Co do zasady pojedyncze, incydentalne zdarzenie nie stanowi mobbingu. Nie oznacza to jednak braku ochrony. Takie zachowanie może naruszać godność lub inne dobra osobiste pracownika i również wymaga odpowiedniej reakcji.

Mobbing może przejawiać się w różnorodny sposób i przybierać zarówno formę słów, działań, jak i zachowań niewerbalnych. Niekiedy dotyczy relacji bezpośrednich, innym razem może wiązać się z utrudnianiem współpracy, ograniczaniem dostępu do informacji czy stopniowym wykluczaniem osoby z życia zespołu.

Warto jednocześnie pamiętać, że sytuacje budzące dyskomfort, napięcie lub konflikt nie zawsze oznaczają występowanie mobbingu. Ocena takich zdarzeń wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności oraz ich wpływu na osoby, których dotyczą.

Budowanie bezpiecznego środowiska pracy wymaga zachowania równowagi pomiędzy ochroną godności pracowniczek i pracowników a możliwością realizowania przez przełożonych ich obowiązków kierowniczych. Wyznaczanie zadań, ocena jakości wykonywanej pracy czy udzielanie konstruktywnej informacji zwrotnej są naturalnym elementem kierowania pracą zespołu, o ile odbywają się w sposób uzasadniony, profesjonalny i oparty na wzajemnym szacunku.

W wielu sytuacjach istotne znaczenie mają otwarta komunikacja, wzajemny szacunek oraz gotowość do wyjaśniania pojawiających się nieporozumień na możliwie wczesnym etapie.

Ochrona godności i praw pracowniczych

Znowelizowane przepisy Kodeksu pracy wzmacniają ochronę osób doświadczających mobbingu oraz doprecyzowują odpowiedzialność za zachowania naruszające godność w środowisku pracy.

Osoby, które doświadczyły mobbingu lub innych niepożądanych zachowań, mogą korzystać z ochrony przewidzianej w obowiązujących przepisach prawa.

Uniwersytet podejmuje działania służące zapobieganiu takim sytuacjom poprzez rozwijanie procedur, działania edukacyjne oraz budowanie kultury organizacyjnej opartej na wzajemnym szacunku.

Polityka antymobbingowa Uniwersytetu

Polityka antymobbingowa Uniwersytetu Śląskiego stanowi jeden z podstawowych instrumentów przeciwdziałania mobbingowi.

Dokument określa:

  • zasady przeciwdziałania mobbingowi;
  • prawa i obowiązki członków społeczności akademickiej;
  • sposób zgłaszania przypadków mobbingu;
  • zasady działania Komisji Antymobbingowej;
  • tryb rozpatrywania zgłoszeń.

Sprawy zgłoszone w trybie określonym w polityce są analizowane przez Komisję Antymobbingową, której zadaniem jest wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz przedstawienie rekomendacji dotyczących dalszych działań.

Jak szukać pomocy?

1. Zapoznaj się z dostępnymi materiałami i procedurami

Sprawdź, jakie działania mogą stanowić mobbing lub inne naruszenie godności oraz jakie formy wsparcia są dostępne w Uniwersytecie.

2. Porozmawiaj z osobą, która może udzielić wsparcia

W zależności od sytuacji może to być przełożona lub przełożony, przedstawiciel organizacji związkowej albo inna osoba mogąca pomóc w ocenie sytuacji i wyborze dalszych kroków.

3. Skorzystaj z dostępnych procedur

Jeżeli sytuacja tego wymaga, zgłoś sprawę w trybie przewidzianym w Polityce antymobbingowej lub innych obowiązujących procedurach.

Zgłaszanie nieprawidłowości

W zależności od charakteru sprawy osoby zainteresowane mogą skorzystać zarówno z procedur przewidzianych w Polityce antymobbingowej, jak i z innych mechanizmów zgłaszania naruszeń funkcjonujących w Uniwersytecie.

System zgłaszania naruszeń umożliwia przekazywanie informacji o działaniach niezgodnych z obowiązującymi przepisami, zasadami oraz wartościami ważnymi dla naszej wspólnoty.

Zgłoszenia mogą być składane z zachowaniem poufności i są rozpatrywane zgodnie z obowiązującymi procedurami.

Formularz zgłaszania naruszeń dostępny jest na stronie.

Jeżeli doświadczasz lub obserwujesz niepokojące zachowania, pamiętaj, że nie musisz pozostawać z tym problemem samodzielnie. Reagowanie na nieprawidłowości jest elementem budowania bezpiecznego środowiska pracy i studiowania.

Uniwersytet równych szans

W Uniwersytecie obowiązują Zasady Równości i Różnorodności wyrażone w Deklaracji Wspólnoty Równych i Różnorodnych.

Realizacji tych założeń służą działania podejmowane między innymi przez Komisję ds. Równości i Różnorodności oraz Obserwatorium Równości i Różnorodności.

Zachęcamy do zapoznania się z materiałami dotyczącymi:

  • mobbingu,
  • dyskryminacji,
  • molestowania,
  • zasad równego traktowania,
  • dobrych praktyk budowania bezpiecznego i włączającego środowiska pracy i studiowania.

Edukacja i podnoszenie świadomości

Skuteczne przeciwdziałanie mobbingowi wymaga nie tylko odpowiednich procedur, ale także budowania świadomości oraz rozwijania kompetencji interpersonalnych.

Dlatego Uniwersytet realizuje działania edukacyjne skierowane do kadry kierowniczej, pracowniczek i pracowników oraz innych członków społeczności akademickiej.

W ramach tych działań udostępniane są materiały edukacyjne, organizowane szkolenia oraz realizowane inicjatywy wspierające kulturę szacunku, współpracy i odpowiedzialnej komunikacji. Więcej informacji dotyczących tych zagadnień dostępnych jest m.in. w serwisie równe traktowanie.

Aktualna oferta szkoleń dostępna jest w serwisie szkoleniowym dla pracowników.

Wsparcie organizacji związkowych

Związek Nauczycielstwa Polskiego UŚ

Przy ZNP UŚ działa Klub Antymobbingowy, w którym osoby zatrudnione w Uniwersytecie mogą uzyskać wsparcie i konsultację w sytuacjach budzących niepokój, w szczególności gdy istnieje podejrzenie występowania zachowań o charakterze mobbingowym.

Informacje na temat Klubu dostępne są na stronie.

NSZZ „Solidarność” UŚ

Przy Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” Uniwersytetu Śląskiego funkcjonuje Komisja Interwencji przyjmująca zgłoszenia dotyczące mobbingu oraz innych problemów związanych ze środowiskiem pracy.

Kontakt:

e-mail: solidarn@us.edu.pl
tel. +48 604 493 490

Rzecznik praw i wartości akademickich

Rzecznik praw i wartości akademickich jest jednoosobowym organem uniwersytetu, powoływanym na 5-letnią kadencję. Do najważniejszych  zadań rzecznika należy stanie na straży przestrzegania zasad wolności  akademickiej oraz standardów etycznych w pracy naukowej oraz dydaktycznej, jak również dążenie do polubownego rozwiązywania  konfliktów i sporów pomiędzy pracownikami(-cami) uczelni, a także pomiędzy  pracownikami(-cami) a organami i administracją uniwersytetu. Rzecznik w wykonywaniu powierzonych mu zadań jest niezależny, a w swoich działaniach kieruje się zasadami poufności, bezstronności i neutralności. W sprawach dotyczących mobbingu lub dyskryminacji pomoc rzecznika może uzyskać każdy pracownik(-ca) Uniwersytetu Śląskiego. Rzecznik przyjmuje osoby zainteresowane po wcześniejszym telefonicznym bądź mailowym umówieniu terminu spotkania. Więcej informacji o zadaniach rzecznika, jego kompetencjach i zakresie działań można znaleźć na  stronie internetowej: rzecznik-praw-i-wartosci-akademickich. Znajdują się tam również dane kontaktowe zarówno do rzecznika, jak i jego  biura.

Wspólnota ma znaczenie

Tworzymy Uniwersytet oparty na współpracy, odpowiedzialności i wzajemnym szacunku. Każda osoba ma wpływ na atmosferę pracy i studiowania oraz jakość relacji we wspólnocie akademickiej.

Przeciwdziałanie mobbingowi to nie tylko obowiązek wynikający z przepisów prawa, ale także wyraz troski o dobrostan naszej społeczności. Sprzyja budowaniu środowiska, w którym można czuć się bezpiecznie, rozwijać swój potencjał i realizować cele zawodowe oraz edukacyjne.

To od naszych codziennych postaw i wzajemnych relacji zależy, jakim miejscem jest Uniwersytet.

#RAZEMmożeMYwięcej

return to top
Formularz ×