W najnowszym numerze czasopisma „Nature” ukazała się praca międzynarodowego zespołu, który przeanalizował długoterminowe zmiany składu gatunkowego roślin w europejskich lasach, na łąkach i na szczytach alpejskich. Wśród autorów publikacji „Contrasting thermophilization among forests, grasslands and alpine summits” jest dr hab. Anna Orczewska, prof. UŚ z Instytutu Biologii, Biotechnologii i Ochrony Środowiska.
Naukowcy dowodzą, że we wspomnianych ekosystemach rośnie udział gatunków ciepłolubnych, a maleje udział gatunków związanych z chłodniejszymi warunkami, jednak tempo tej termofilizacji jest wyraźnie różne w zależności od typu środowiska.
Badania ujawniają narastanie tzw. klimatycznego długu – roślinność reaguje wolniej niż postępujące ocieplenie klimatu, co prowadzi do coraz większego niedopasowania między wymaganiami termicznymi gatunków a rzeczywistymi warunkami środowiskowymi. Największy klimatyczny dług obserwuje się w lasach, gdzie struktura ekosystemu i długowieczność gatunków spowalniają zmiany, natomiast na szczytach alpejskich tempo termofilizacji jest kilkukrotnie wyższe, co przyspiesza zanik gatunków przywiązanych do niższych temperatur i zwiększa ryzyko lokalnej utraty gatunków. Wyniki te stanowią ważne źródło wiedzy dla kształtowania nowoczesnych strategii ochrony przyrody i adaptacji ekosystemów do zmian klimatu.
Badania są efektem współpracy kilkudziesięciu naukowców z całej Europy, Ameryki Północnej i Azji. Unikalny zbiór danych łączy długoterminowe badania leśnych zbiorowisk roślinnych, roślinności terenów trawiastych i szczytów górskich. W Europie jest to jak dotąd najbardziej kompleksowa analiza, która bezpośrednio porównuje reakcje w różnych ekosystemach.
Dr hab. Anna Orczewska, prof. UŚ | archiwum prywatne
Rezerwat Dolina Potoku Rudno w województwie małopolskim | fot. dr hab. Anna Orczewska, prof. UŚ