w ostatnich dniach prowadzimy w naszej społeczności ożywione dyskusje dotyczące wyniku finansowego Uniwersytetu Śląskiego za rok 2025. W związku z tym chciałbym Państwa uspokoić i z całą odpowiedzialnością zapewnić, że nasza uczelnia funkcjonuje stabilnie, zachowuje płynność finansową i na bieżąco realizuje wszystkie swoje zobowiązania, na czele z terminową wypłatą wynagrodzeń dla swoich pracowników – obecnie i w przyszłości.
Istotnie, rok obrachunkowy 2025 zamknęliśmy stratą 33 mln złotych przy prognozowanych 10 mln. Na niekorzystny wynik finansowy (nie jest to dług!) złożyły się nie tylko wydatki, ale przede wszystkim niższe niż planowane przychody oraz szczególnie wysokie rezerwy, które musieliśmy powiększyć z końcem roku. Świadczy to przede wszystkim o tym, że rosnące koszty coraz trudniej równoważyć przychodami z subwencji ministerialnej. W poprzednich latach ryzyko straty było skutecznie powstrzymywane dodatkowymi dochodami oraz doraźnymi zwyżkami subwencji. Algorytm subwencji nie uwzględnia jednak faktycznych zmian kosztów, co rodzi konieczność podjęcia działań zmierzających do zrównoważenia budżetu.
Mimo że obecna sytuacja jest wynikiem systemowego niedofinansowania szkolnictwa wyższego w Polsce, traktuję sytuację w naszej uczelni z wielką powagą. Polityka finansowa państwa – obecnie i w najbliższej przyszłości – będzie zdominowana przez wydatki na zbrojenia, a co za tym idzie, poziom finansowania szkolnictwa wyższego nie zmieni się zasadniczo. Uniwersytet musi ten stan uwzględnić w swoim bieżącym funkcjonowaniu i perspektywach rozwoju. Dlatego opracowaliśmy plan takich działań, który został pozytywnie zaopiniowany przez Radę Uczelni oraz poddany pod dyskusję na posiedzeniu Senatu Uniwersytetu Śląskiego. Jego nadrzędnym celem jest zapewnienie pracownikom i pracowniczkom bezpieczeństwa pracy, osobom studiującym jak najlepszych warunków studiowania, a instytucji utrzymanie kluczowych działań rozwojowych oraz zachowanie pełnej stabilności finansowej, a także zbudowanie odporności na podobne wstrząsy w przyszłości. Przy realizacji Planu będziemy współpracować z Kolegium Dziekańskim oraz Komisją ds. Ekonomicznych. Dokument dostępny jest na stronie internetowej: Uchwała Rady UŚ nr 38/2026. Koordynatorem realizacji Planu jest Prorektor ds. Finansów.
Jednocześnie zapewniam Państwa, że planowane oszczędności nie obejmą środków na badania naukowe, które co roku trafiają do badaczy i badaczek na wydziałach. Także zmiany w polityce zatrudniania pracowników z uprawnieniami emerytalnymi będziemy wprowadzać rozważnie, analizując każdy przypadek indywidualnie, zgodnie z potrzebami Uniwersytetu, uwzględniając aktualny dorobek oraz zasięgając opinii bezpośrednich przełożonych.
Pragnę uspokoić przede wszystkim osoby studiujące – nie tylko nie zrezygnujemy z akademików, ale dążymy do budowy nowych w kampusie katowickim. Nie podejmiemy też działań, które miałyby w efekcie obniżyć standardy kształcenia lub wpłynąć negatywnie na wsparcie socjalne oferowane w naszej uczelni.
Szczególnie mocno chcę podkreślić, że środki finansowe przeznaczone na realizowane inwestycje (Śląskie Interdyscyplinarne Centrum Chemii oraz Centrum Biologii i Bioróżnorodności) nie pochodzą z bieżącej subwencji, ale są to celowe środki europejskie, które mogą być i zostaną wydatkowane tylko w ten sposób.
Ogromnie ważne jest Wasze zaufanie wobec podejmowanych przez nas działań. A powstaje ono z rzetelnej wiedzy o przyczynach obecnego stanu rzeczy oraz z transparentności postępowania osób, którym wspólnota powierzyła kierowanie Uniwersytetem. Sprawozdanie finansowe uczelni co roku bada niezależny biegły rewident, materiał ten jest publikowany w „Monitorze Sądowym i Gospodarczym”, wydawanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości RP. W sprawozdaniu rocznym z działalności Uniwersytetu Śląskiego – specjalnym wydaniu Informacji dla Wspólnoty Akademickiej prezentujemy Państwu stan finansów Uniwersytetu po zamkniętym roku obrachunkowym.
Jestem przekonany, że nasz uniwersytet wyjdzie z obecnej sytuacji bardziej odporny nie tylko na finansowe wstrząsy, ale sprawniejszy w reagowaniu na wyzwania, które niesie obecna epoka niepewności. Dziękuję Państwu za codzienną pracę, badawczy namysł nad rzeczywistością i płynący stąd spokój, którego tak potrzeba rozedrganemu światu.
Z wyrazami szacunku
prof. dr hab. Ryszard Koziołek
Rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach