Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

pracownik

Medycyna pracy

Przepisy prawa pracy nakładają na pracodawcę obowiązki związane z ochroną zdrowia pracowników (art. 211 Kp). Jednym z nich jest kierowanie pracowników na badania lekarskie do wybranej jednostki służby medycyny pracy. Badania lekarskie pracowników dzielimy na wstępne, okresowe i kontrolne.

Badania wstępne Badania wstępne

Zgodnie z art. 229. ust. 1 Kodeksu pracy wstępnym badaniom lekarskim podlegają: osoby przyjmowane do pracy oraz pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.

Pracodawca nie może więc dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Dlatego w pierwszym etapie zatrudnienia pracownik obowiązkowo musi zgłosić się na badania wstępne, dopuszczające do pracy. W Dziale Spraw Osobowych i Socjalnych pracownik otrzymuje skierowanie na badania. Badanie jest bezpłatne i odbywa się we wskazanych przez pracodawcę przychodniach świadczących usługi medycyny pracy.  Przed przyjęciem do pracy, uwzględniając istniejące stanowiska pracy w uczelni, pracodawca ma obowiązek określić rodzaj badania profilaktycznego ze względu na obejmowane stanowisko pracy. W takim dokumencie pracodawca powinien zawrzeć informacje o występowaniu na danym stanowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych, a także przedstawić aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonywanych na tych stanowiskach.

Wstępnym badaniom lekarskim nie podlegają (zgodnie z art. 229. ust. 11 i 12 Kodeksu pracy) osoby:
– przyjmowane do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko lub stanowisko o takich samych warunkach pracy w ciągu 30 dni od zakończenia poprzedniego stosunku pracy,
– przyjmowane do pracy u innego pracodawcy na to samo stanowisko w ciągu 30 dni od zakończenia poprzedniego stosunku pracy, posiadające aktualne orzeczenie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy w warunkach opisanych na skierowaniu na badania lekarskie tożsame z warunkami obecnymi u nowego pracodawcy.

Badania okresowe i kontrolne Badania okresowe i kontrolne

Wszyscy pracownicy podlegają również okresowym badaniom lekarskim. Częstotliwość tych badań ustala każdorazowo lekarz w zależności od stanu zdrowia pracownika oraz warunków charakterystycznych dla zajmowanego stanowiska pracy.

W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Poddanie się badaniom lekarskim jest obowiązkiem pracownika wynikającym ze stosunku pracy, a niewykonanie badań stanowi naruszenie obowiązków pracowniczych i uzasadnia zastosowanie wobec pracownika kary porządkowej.
Ponadto, pracodawca zatrudniający pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub też pyłów zwłókniających, jest obowiązany zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie także:
– po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami,
– po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami.

Stosownie do art. 229 § 3 Kp okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w godzinach pracy a za czas potrzebny na przeprowadzenie badań pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za pracę.  W przypadku poniesienia kosztów dojazdu na badania lekarskie do innej miejscowości pracownikowi przysługuje zwrot kosztów za przejazd (według zasad obowiązujących przy rozliczaniu podróży służbowych).

return to top